လၿပည့္ညမ်ား

* Adjust burden to strength, like arrow to bow.
* တန္ႏွင့္အားကို ေလးႏွင့္ျမွားကဲ့သုိ႔ ညီေအာင္လုပ္ပါ။

* Although cowardly be slow to run.
* မရဲေသာ္လည္း ေျပးခဲေစ။

* The anger of the prudent never shows.
* ပညာရွိအမ်က္ အျပင္မထြက္။

* Arrows all gone before the battle begins.
* စစ္မေရာက္ခင္ ျမွားကုန္။

* As the doe gives birth to a fawn the tiger eats it.
* သမင္ေမြးရင္း က်ားစားရင္း။

* As to eating it, will it is covered with grit; but as to throwing it away, well, it is rich and luscious.
* စားရမွာလည္း သဲတရွပ္ရွပ္၊ လႊင့္ပစ္ရမွာကလည္း အဆီနဲ႔ တ၀င္း၀င္း။

* As you are fated to eat honey, bees swarm in your beard.
* စားရကံၾကံဳေတာ့ မုတ္ဆိိတ္ပ်ားစြဲ။

* Ask when you don’t know, wash when you’re dirty.
* မသိလွ်င္ေမး၊ မစင္လွ်င္ေဆး။

* At the sight of fresh fish away goes the roast.
* ငါးစိမ္းျမင္၊ ငါးကင္ပစ္။

* Bad children? Blame the parents.
* သားသမီးမေကာင္း မိဘေခါင္း။

* Being afraid of the tiger he takes refuge with the lork Spirit, but the lord Spirit is worse than the tiger.
* က်ားေၾကာက္လို႔ ရုွင္ႀကီးကိုး၊ ရွင္ႀကီး က်ားထက္ဆိုး။

* The bigger the tiger, the bigger the pug-marks.
* က်ားႀကီးေတ့ာ ေျခရာႀကီး။

* The black elephant dare not look at the royal white elephant’s face.
* ဆင္ျဖဴမ်က္ႏွာ ဆင္မည္း မၾကည့္၀ံ့။

* A blind fowl came upon the rice-pot .
* ၾကက္ကန္း ဆန္အိုးတိုး။

* The blind man is not afraid of ghosts.
* မ်က္ကန္းတစ္ေဆမေၾကာက္။

* The care of one daughter equals that of a thousand cattle.
သမီးတစ္ေကာင္ ႏြားတစ္ေထာင္။

* The cat jumps with joy when the forest is on fire.
* ေတာမီးေလာင္ ေတာေၾကာင္ လက္ခေမာင္းခတ္။

* Cheeks shinning because of gold earrings.
ေရႊနားကပ္ေရာင္ေၾကာင့္ ပါးေျပာင္။

* Clear water cannot be obtained from a well that has just been dug.
ခု ေရတြင္းတူး၊ ခု ေရၾကည္ေသာက္၍ မရ။

* Day will not break for a hen’s cackle; it will break only for a cock’s crow.
ၾကက္မတြန္၍ မိုးမလင္း၊ ၾကက္ဖတြန္မွ မိုးလင္းသည္။

* Desire for haste is delay.
အရင္လို အေႏွးျဖစ္။

* Discard only bad baskets and punnets, not bad sons and daughters.
ေတာင္းစုတ္ ပလံုးစုတ္သာ ပစ္႐ုိးထံုးစံ ရွိသည္။ သားဆိုးသမီးဆိုးကို ပစ္႐ုိးထံုးစံမရွိ။

* Do not spare a bullock or a wife.
မယားနဲ႔ႏြား မသနားနဲ႔။

* Do not tread on a heap of thorns because you have faith in you karma.
ကံယံုု၍ ဆူးပံုမနင္းနဲ႔။

* Eat a section of garlic; you smell of garlic. Eat two sections; you smell the same.
တစ္တက္စားလည္း ၾကက္သြန္၊ ႏွစ္တက္စားလည္းၾကက္သြန္။

* Eczema comes on the teprous place.
ႏူရာ ၀ဲစြဲ။

* An ember about to blaze glows brightly.
ေတာက္မည့္မီးခဲ တရဲရဲ။

* Empty pockets, empty promises.
ေငြမရွိ စကားမတည္။

* An error may go on for ever, but it can be set right in a moment.
ပ်က္အစဥ္ ျပင္ခဏ။
* Even if you do not love him (her), hold your breath and kiss him (her), even if yor do not kiss him (her), heave a sigh.
မခ်စ္ေသာ္လည္း ေအာင့္ကာနမ္း၊ နမ္းေသာ္လည္း ပင့္သက္႐ွဴ။

* Falling face downwards in the front of the tiger.
က်ားေရွ႕ ေမွာက္ရက္လဲ။
* Fetching water in an open wicker basket.
ျခင္းၾကားနဲ႔ ေရသယ္။

* Flipping sesamum seeds into an elephant’s mouth.
ဆင္ပါးစပ္ ႏွမ္းပက္။
* A floor which has no binding is in disorder.
အကြပ္မရွိၾကမ္း ပရမ္းပတာ။

* Fondle a dog and it will lick your face.
ေခြးကေလး အေရာ၀င္ေတာ့ ပါးလ်က္ နားလ်က္။
* The future price will be fixed in the future; sell it at the current price.
ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း။

* Going to plough and forgetting the catte.
လယ္ထြန္သြား ႏြားေမ့။
* A good beginning ensures a satisfactory ending.
အစေကာင္းမွ အေႏွာင္းေသခ်ာ။

* A good tree can lodge ten thousand birds.
သစ္တစ္ပင္ေကာင္း ငွက္တစ္ေသာင္းနားႏိုင္။
* Grass depends on the island, the island on the grass.
ကြၽန္းကိုင္းမွီ ကိုင္းကြၽန္းမွီ။

* Great desire obtains little.
အလိုႀကီးက အရနည္း။
* Guests only come to a happy house.
အိမ္သာလုိ႔ ဧည့္လာ။

* He asked for bones because he wants flesh.
အသားလုိလို႔ အ႐ုိးေတာင္း။
* He breathes through someone else’s nose.
သူမ်ားႏွာေခါင္းေပါက္နဲ႔ အသက္႐ႈ။

* He calls her aunt only when her cucumber fruits.
* ဘူးသီးသီးလို႔ အရီးေတာ္။
* He climbs up the pole of the morquee to show his alms-giving.
* အလွဴ႕ရွင္မွန္းသိေအာင္ မ႑ပ္တိုင္တက္ျပ။

* He does not catch the monitor lizard and he has lost his chopper.
ဖြတ္မရ ဓားမဆုံး။
* He dropped a fish-hook whenever the fish sent up bubbles (expecting to catch it).
ငါးပြက္ရာ ငါးစာခ်။

* He leans on a white elephant and sucks sugar-cane.
ဆင္ျဖဴေတာ္မွီ၍ ၾကံစုပ္။
* He lives in the bushes but his spirits is in the heavens.
လူေနခ်ဳံၾကား စိတ္ေနဘံုဖ်ား။

* He may be poor, however intelligent he may be, if he has no karma.
ကံမရွိ ဥာဏ္ရွိတိုင္းမြဲ။
* He praises the pickling of his own fish.
ကိုယ့္ငါးခ်ဥ္ ကိုယ္ခ်ဥ္။

* He rides without knowing whether it’s a stallion or mare.
ကိုယ္စီးတဲ့ျမင္း အထီးမွန္းအမမွန္း မသိ။
* He tries to establish relationship with a person only when the person has gold.
ေရႊရွိမွ အမ်ဳိးေတာ္။

* He was all right when he was sitting; only when he got up did I realize he was lame.
ထိုင္ေနေတာ့ အေကာင္းသား၊ ထသြားမွ အကိ်ဳးမွန္းသိ။
* He who talks isn’t strong; he who’s strong doesn’t talk.
လူေျပာမသန္၊ လူသန္မေျပာ။

* He would like to ride a difficult buffalo but hasn’t enough courage.
မရဲဘဲ ကြၽဲျပဲစီးခ်င္။
* His mouth say; “Buddha Buddha, ” but his hand acts contrariwise.
ပါးစပ္က ဘုရား ဘုရား၊ လက္က ကားယား ကားယား။

* Husband and wife are like tongue and teeth.
လင္နဲ႔မယား လွ်ာနဲ႔သြား။
* I have no money to pay the debt and no land abscond to.
ေပးစရာ ေငြမရွိ၊ ေျပးစရာ ေျမမရွိ။

* If a needle can pierce it don’t chop with an axe.
အပ္ျဖင့္ ထြင္း၍ရလွ်င္၊ ပုဆိန္ျဖင့္ မခုတ္ရ။
* If the beginning is good, the end must be perfect.
အစေကာင္းလွ်င္ အေႏွာင္းေသခ်ာမည္။

* If the cattle are scattered the tiger seizes him.
ႏြားကြဲလွ်င္ က်ားဆြဲမည္။
* If the fire is greater the fire wins; if the water is greater the water wins.
မီးမ်ား မီးႏိုင္၊ ေရမ်ား ေရႏိုင္။

* If the thorn falls the leaf is pierced; if the leaf falls the leaf is pierced.
ဆူးေပၚဖက္က်လွ်င္ ဖက္ေပါက္သည္။ ဖက္ေပၚဆူးက်လွ်င္ ဖက္ေပါက္သည္။
* If there is a question, there is also an answer.
အေမးရွိလွ်င္ အေျဖရွိသည္။

* If you carry the world” No” with you, you will never be poor even in old age.
ဘူးတစ္လံုးေဆာင္ အိုေတာင္မဆင္းရဲ။
* If you do not know, ask; if it not clean, wash.
မသိလွ်င္ေမး၊ မစင္လွ်င္ေဆး။

* If you don’t believe me , ask my wife.
မယံုရင္ ငါ့မယားကိုေမး။
* If you want to go fast, go the old road.
အလ်င္လို လမ္းအိုလိုက္။

* If you desire is great you obtain little.
အလိုႀကီးက အရနည္းသည္။
* Ignorance is more troubles me than poverty.
မရွိတာထက္ မသိထာခက္သည္။

* In a basket it is the binding, in a man it is his clothes.
ေတာင္းမွာအကြပ္၊ လူမွာအ၀တ္။
* In a forest where there is no heart-wood the castor-oil plant rules.
အႏွစ္မရွိတဲ့ေတာ ၾကက္ဆူပင္ မင္းမူ။

* In another’s eyes, but in his own eyes he sees no dirt.
အျခားလူမ်ား၏ မ်က္ေခ်းကိုျမင္၍ ကိုယ့္မ်က္ေခ်းကိုယ္မျမင္။
* In journeying at improper time, one step; in eating improper food, one mouthful is sufficient to course mishap.
အစားမေတာ္ တစ္လုပ္၊ အသြားမေတာ္ တစ္လွမ္း။

* It is for bird to fly and die; it is for man t5o scheme and die.
ငွက္သည္ ပ်ံရင္းေသသည္။ လူသည္ ၾကံရင္းေသသည္။
* It’s like threading a dog’s crooked tail through a joint of bamboo.
ေခြးၿမီးေကာက္ က်ည္ေတာက္စြပ္သလို။

* Just as the breeze carries the flower’s fragrance, so do men carry men’s news.
ပန္းသတင္း ေလညွင္းေဆာင္ လူသတင္း လူခ်င္းေဆာင္။
* Just when he wants to cry you touch him.
ငိုခ်င္လ်က္ လက္တို႔။

* Karma is the mother and karma is the father.
ကံသာလွ်င္ အမိ၊ ကံသာလွ်င္ အဖ။
* Karma watches over your property; your intellig- ence watches over your life.
ဥစၥာကံေစာင့္၊ အသက္ဥာဏ္ေစာင့္။

* A lazy man lies flat on his back, a lazy woman stretches out her legs.
ေယာက္်ားပ်င္းေတာ့ ေက်ာခင္း၊ မိန္းမပ်င္းေတာ့ ေျခဆင္း။
* Let enmity stops short, but love lingers on.
ခ်စ္စကို ရွည္ေစ၊ မုန္းစကို တိုေစ။

* Let them know about it but not see it.
သိတာသိေစ မျမင္ေစနဲ႔။
* Like father and grandfather alike.
ဘမ်ဳိးဘိုးတုူ။

* Loss of good is one day spoiled; loss of a hrsband is a ruined life.
ကုန္႐ႈံးေတာ့ တစ္ရက္၊ လင္႐ႈံးေတာ့ တစ္သက္။
* A man does not lose his life if the time at which he is fated to die is not arrived.
ေသေန႔မေစ့ေသးလွ်င္ မေသ။

* The man from hell is not afraid of hot ashes.
ငရဲကလူ ျပာပူမေၾကာက္။
* Mice cease to fear the cat when she is too old.
ေၾကာင္အို ၾကြက္မေလး။

* Minds together, bodies apart.
စိတ္ေပါင္းကုိယ္ခြာ။
* Moderation is medicine, excess is peril.
လြန္ရင္ေဘး၊ တန္ရင္ေဆး။

* The moon shinning in the hollow of the bamboo.
၀ါးလံုးေခါင္းထဲ လသာ။
* More money always wins the cause.
ေငြမ်ား စကားႏိုင္။

* A motherless son is a fish in low water.
အမိမဲ႔သား ေရနည္းငါး။
* Near a fisherman one is a fisherman; near a hunter a hunter.
တံငါနားနီး တံငါ၊ မုဆိုးနားနီး မုဆိုး။

* No lawyer is infallible, nor a doctor immortal.
မမွားေသာ ေရွ႕ေန၊ မေသေသာ ေဆးသမား။
* The oar broke while the boat was going.
ေလွေလွာ္ရင္း တက္က်ိဳး။

* Offering a sword-hilt to a thief.
* သူခိုး အ႐ုိးကမ္း။
* Old bullocks are partial to tender grass.
* ႏြားအို ျမက္ႏုႀကိဳက္။

* Once you have died you know how to lay out the corpse.
တစ္ခါေသဖူး ပ်ဥ္ဖိုးနားလည္။
* One can but fall to earth or rise to the golden umbrella.
ေသေျမႀကီး ရွင္ေရႊထီး။
* One capable many and a force of ten thousand was crushed.
တစ္ေယာက္ေကာင္းက တစ္ေသာင္းဗိုလ္ေျခ ညက္ညက္ေၾက။

* One day, six feet, where will Bagan move to ?
တစ္ေန႔တစ္လံ ပုဂံဘယ္ေရြ႕။
* One day to die, and one day to born.
ေသတစ္ေန႔ ေမြးတစ္ေန႔။
* One in a thousand mothers bears such sons.
မတစ္ေထာင္ တစ္ေကာင္ဘြား။
* One mouthful of unsuitable food, one imprudent step may lead to peril.
အစားမေတာ္တစ္လုပ္၊ အသြားမေတာ္ တစ္လွမ္း။
* One needs a full stomach to keep the precepts.
အူမေတာင့္မွ သီလေစာင့္ႏိုင္မည္။
* One seasum seed will not make oil.
ႏွမ္းတစ္ေစ့ႏွင့္ ဆီမျဖစ္ႏိုင္။
* One should not open the mouth for a presentation cow and look at the teeth.
အလကားရသည့္ႏြားကို သြားၿဖဲမၾကည့္သင့္။
* One’s bed is a throne if one thinks to be so.
ကုိယ္ထင္လွ်င္ ခုတင္ေရႊနန္း။
* Only the sufferer knows how his belly aches.
ကိုယ္၀မ္းနာ ကိုယ္သာသိ။
* Only when the thief has run away do the tatto spots show their power.
သူခိုးေျပးမွ ထိုးကြင္းထ။
* Picking up frogs with a perforated bag.
ပလိုင္းေပါက္ႏွင့္ ဖားေကာက္။
* Pinning for the aunt rather than the mother.
အေမေက်ာ္ ေတြးေတာ္လြမ္း။
* Playing a harp before a buffalo.
ကြၽဲပါးေစာင္းတီး။
* Pot against pot, the pots will touch; ropes together, the ropes will tangle.
ႀကိဳးခ်င္းထား ႀကိဳးခ်င္းထိ၊ အိုးခ်င္းထား အိုးခ်င္းထိ။
* The price of the hook(goad) is greater than the prick of the elephant.
ဆင္ဖိုးထက္ ခြၽန္းဖိုးကႀကီး။
* Property is guarded by luck.
ဥစၥာကံေစာင့္။
* Rain water leaks through the roof-top.
ေခါင္က မိုးယို။
* Riding on the same boat, going on the same journey.
တစ္ေလွတည္းစီး တစ္ခရီးတည္းသြား။
* Rubbing liniment on the unaffected spot.
မေရာင္ရာ ဆီလူး။
* Said to be marrying a captain, she married a sailor.
ေက်ာ္ေတာ့ေလွသူႀကီး ညားေတာ့ ေလွထိုးသား။
* Searching for a lime before he gets the hare.
ယုန္မရခင္ သံပရာရွာ။
* Seeing the bark you know the tree; seeing his expression you know his character.
အေပြးျမင္ အပင္သိ၊ အေသြးျမင္ အသြင္သိ။
* Setting fire to the grannary because one cannot beat the mice.
ၾကြက္မႏိုင္ က်ီမီးနဲ႔႐ႈိ႕။
* She wears the flower when it has a sweet scent, but disards it when it has lost its scent.
ေမႊးလွ်င္ပန္၊ နံလွ်င္ပစ္။
* Silence is worth a thousand pieces of silver.
ဆိတ္ဆိတ္ေန ေထာင္တန္။
* The snare was set to catch a hare but the cat was caught.
ယုန္ေထာင္ ေၾကာင္မိ။
* The son is one month older than his father.
အေဖထက္ သားတစ္လႀကီး။
* The stick falls on the sore.
အနာေပၚ တုတ္က်။
* Store up the water while it rains.
* The strongest young bullock is only as strong as an old bullock with a broken leg.
ႏြားပ်ဳိသန္လွ ႏြားအိုေပါင္က်ဳိးသေလာက္ပဲ ျဖစ္သည္။
* Sugar-cane is sweet always, man only sometimes.
ၾကံသည္ အစဥ္ခ်ဳိေသာ္လည္း လူသည္ အစဥ္ မခ်ဳိ။
* Taking shelter in the shade of a tree and breaking off the branches.
အရိပ္ေနေန၊ အခက္ခ်ဳိးခ်ဳိး။
* Teaching a monk to read; showing an alligator king the water business.
ဘုန္းႀကီးစာခ်၊ မိေက်ာင္းမင္း ေရခင္းျပ။
* Teasing eventually turns to quarrel.
အက်ီစားသန္လွ်င္ ရန္ျဖစ္သည္။
* Teeth that are going to chew for a long time must aviod bones.
ၾကာၾကာ၀ါးမယ့္သြား အ႐ုိးၾကည့္ေရွာင္။
* A thing floats when it gets rotten; the news, if not true will not spread.
ပုပ္လွ်င္ေပၚ၊ ဟုတ္လွ်င္ေက်ာ္။
* Those who are unaware walt over it, those who are aware unearth it and eat it.
မသိသူေက်ာ္သြား သိသူေဖာ္စား။
* Throwing sand at the meat he cannot eat.
မစားရတဲ့အမဲ သဲႏွင့္ပက္။
* The tiger who courts death moves to another jungle.
ေသခ်င္တဲ့က်ား ေတာေျပာင္း။
* Timidity relieves one of responsibitity.
ေၾကာက္တတ္လွ်င္ ၀န္ကင္းသည္။
* To be ignorant is worse than being poor.
မရွိတာထက္ မသိတာခက္။
* To dig one’s grave with one’s own hands.
ကိုယ့္ေသတြင္း ကိုယ္တူး။
* Too many doctors and the son dies.
ဆရာမ်ား သားေသ။
* Too much carp makes the curry in stupid.
ငါးသိုင္းမ်ား ဟင္းဟံု။
* Too much talk will include errors.
စကားမ်ားလွ်င္ အမွားပါမည္။
* The top of a pinnade now, firewood soon.
မွန္ကင္းတစ္လွည့္ ထင္းတစ္လွည္။
* Travelling by raft and yet thirsty.
ေဖာင္ဆီးရင္း ေရငတ္။
* Trust a slave you lose an eye; trust your childrin you lose both.
ကြၽန္ယံုေတာ့ တစ္လံုးကန္း၊ သားသမီးယံုေတာ့ စံုလံုးကန္း။
* Unitl timber is available, use bamboo as a girder.
သစ္မရခင္ ၀ါးကူ။
* A village ox does not feed on village grass.
ရြာနားကျမက္ ရြာႏြားမစား။
* Water falling into sand.
သဲထဲ ေရသြန္။
* Wax will show the quality of gold.
ေရႊအေၾကာင္း ဖေယာင္းသက္ေသတည္။
* When an elephant shrinks it’s still a buffalo.
ဆင္ပိန္ေတာ့ ကြၽဲ။
* When diamonds are being sold, the tobacco-stalk verchant is in the way.
စိန္ေကာင္းေက်ာက္ေကာင္း ေရာင္းေနသည့္ အခါ၌ ေဆး႐ုိးသည္က ကန့္လန့္ကန့္လန့္။
* When I work for my living the rains are sconty, when I sted for my living the dogs bark.
လုပ္စားေတာ့ မိုးေခါင္၊ ခိုးစားေတာ့ ေခြးေဟာင္။
* When in agony a mother will even deny being related to her son.
ကိုယ္မခ်ိ အမိေသာ္လည္း သားေတာ္ခဲ။
* When the disease is not known there is no remedy.
အနာမသိ ေဆးမရွိ။
* When your strength is not sufficient, humble yourself.
အားမတန္ မာန္ေလွ်ာ့။
* Where there is a question, there must be an answer.
အေမးရွိလွ်င္ အေျဖရွိရမည္။
* While being troubled by snakes, he is harassed by centipedes.
ေျမြပူရာ ကင္းေမွာင့္။
* The whole boat is putrid because of a single carp.
ငါးခံုးမတစ္ေကာင္ေၾကာင့္ တစ္ေလွလံုးပုပ္။
* A woman’s modesty cannot be bought with gold.
မိန္းမတို႔အိျႏၵ ေရႊေပး၍မရ။
* You will face a hundred peoblems in your lifetime though you may not live that long.
အသက္တစ္ရာမေနရေသာ္လည္း အမႈတစ္ရာေတြ႕ရ။

* If he will die from sugar, why kill him with poison?
* တကယ္လို႔ သူဟာ သၾကားနဲ႔ေသမယ္ဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္ သူ႔ကို အဆိပ္နဲ႔ သတ္ရမွာလဲ။

* Throw a stone at anything that has the head of a snake, even thiugh it be only a ligard.
* ေၿမြေခါင္းနဲ႔တူေနရင္ အိမ္ေျမွာင္ပင္ ျဖစ္ေနပါေစ၊ ခဲနဲ႔ေပါက္ပါ။

* When the knife is over a man’s head, he rembers God.
* လူတစ္ေယာက ဇက္ေပၚ ဓား၀ဲေနသည့္အခါက်မွ ထိုသူသည္ ဘုရားကို သတိရေတာ့သည္။

* Eat the lunch and cook for supper.
* ေန႔လယ္စာစားၿပီး ညစာအတြက္ ခ်က္ပါ။

* If you don’t obey your mother, you’If have to obey your stepmother.
* အကယ္၍သင္သည္ သင္မိဘအား မနာခံခဲ့လွ်င္ သင္၏မိေထြးအား နာခံရေပလိမ့္မည္။

* It is hard to die, but it is harder to live.
* ေသရန္ ခက္သည္။ သို႔ေသာ္ အသက္ရွင္လ်က္ေနထိုင္ရန္မွာပို၍ ပင္ခက္ေသးသည္။

* Lend, and lose the loan, or gain an enemy.
* ေခ်းငွားေပးလိုက္ၿပီး အဆံုးခံခ်င္ပါ ခံပါ။ သို႔မဟုတ္ ရန္သူတစ္ေယာက္ ရယူပါ။

* The singing worman needs a husband.
* သီခ်င္းဆိုေနသည့္ မိန္းမတစ္ေယာက္သည္ လင္ေယာက္်ား လိုခင္ေနသည္။

* Work as a slave, and eat as a lord.
* ကြၽန္တစ္ေယာက္ကဲ့သို႔ အလုပ္လုပ္၍ သခင္တစ္ေယာက္ကဲ့သို႔ စားေသာက္သည္။

* All stratagems are fair in war.
* ပရိယာယ္မ်ားအားလံုးကို စစ္ပြဲ၌ က်င့္သံုးျခင္းသည္ တရာမွ်တသည္။

* At the working man’s house; hunger looks in but dares not enter.
* ဆာေလာင္မြတ္သိပ္မႈသည္ အလုပ္လုပ္ေနေသာသူ၏ အိမ္ထဲသို႔ လွမ္းေမွ်ာ္၍ ၾကည့္ေသာ္လည္း အတြင္းသို႔ မ၀င္ရဲေခ်။

* A grain of prevention is worth a ton of remedy.
* အနည္းငယ္မွ်ေသာ ၾကိဳတင္ကာကြယ္မႈသည္အေလးခ်ိန္တစ္တန္ရွိသည့္ ကုသမႈထက္ ပို၍ တန္ဖိုးရွိသည္။

* In love and war no time should be lost.
* အခ်စ္ႏွင့္စစ္ပြဲတို႔၌ အခ်ိန္ကို လံုး၀ အကုန္မခံသင့္။

* A man in the right, with God on his side, is in the majority, though he be alone.
* မွန္ကန္သည့္ လူတစ္ေယာက္သည္ သူတစ္ဦးတည္းပင္ ျဖစ္လင့္ကစား ဘုရားသခင္သည္ သူ႔ဘက္က ရပ္တည္သျဖင့္ ထိုသူသည္ လူမ်ားစု ျဖစ္ေနသည္။

* The surest way to make enemies is to hare too many friends.
* ရန္သူမ်ားရရွိရန္အတြက္ ျပဳလုပ္ရန္ အေသခ်ာဆံုးေသာ နည္းလမ္းမွာ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္း မ်ားမ်ားရွိျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

* Victory does not stand in the number of soldiers.
* ေအာင္ပဲြသည္ စစ္သည္ေတာ္မ်ား၏ အေရအတြက္ေပၚ မူမတည္။

* If you wnat all the world to know, tell your wife.
* အကယ္၍ တစ္ကမၻာလံုးသိေစခ်င္လွ်င္ သင္၏ဇနီးကို ေျပာလိုက္ပါ။

* The mouth is the interpreter of the heart.
* ပါးစပ္သည္ ႏွလံုးသား၏ စကားျပန္ ျဖစ္သည္။

* A proverb has contents of gold.
* စကားလံုးတစ္ခုတြင္ ေရႊပါရွိသည့္အရာမ်ား ပါရွိသည္။

* Wasting time is robbing oneself.
* အခ်ိန္ျဖဳန္းျခင္းသည္ မိမိကိုယ္မိမိ လုယက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

* Be always a little afraid so that you never need of being much a fraid.
* အျမဲနည္းနည္း ေၾကာက္တတ္ပါ။ သို႔ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ သင္သည္ ဘယ္ေသာအခါမွ မ်ားမ်ားေၾကာက္ရန္မလိုေတာ့။

* He that praise the past blames the present.
* အတိတ္ကာလကို ခ်ီးက်ဴးေသာသူသည္ မ်က္ေမွာက္ကာလကို အျပစ္တင္သည္။

* The illness of the rich is known to all, but not even the death of the poor.
* When two thieves quarrel the farmer gets back his cow.
* သူခိုးႏွစ္ေယာက္ ရန္ျဖစ္ၾကသည့္အခါ၌ လယ္သမားသည္ သူ၏ ႏြားကုိ ျပန္လည္ရရွိသြားသည္။

* At Rome do as Roman does.
* ေရာမၿမိဳ႕၌ရွိေနစဥ္အတြင္း ေရာမၿမိဳ႕သား ျပဳမူသလိုျပဳမူပါ။

* At the wars do as they do at the wars.
* စစ္ပြဲမ်ား၌ အမ်ားျပဳလုပ္သလို လိုက္လုပ္ပါ။

* Beauty and folly are often companios.
* Better a slip of the foot than of the tongue.
* Beware of a reconciled enemy.
* ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေနသည့္ ရန္သူကို သတိထားပါ။

* Diligence is the mother of good fortune.
* လံု႔လ၀ီရိယသည္ ကံေကာင္းျခင္း၏ မိခင္ျဖစ္သည္။

* Easy to say is hand to do.
* ေျပာရန္လြယ္သည့္အရာမွာ လုပ္ရန္ခက္သည္။

* Everything may be bought except day and night.
* အခ်ိန္မွလဲြ၍ အရာရာကို ၀ယ္၍ ရသည္။

* Gentleness does more than violence.
* A good swimmer is not safe against drowing.
* ေရကူးကြၽမ္းက်င္သူသည္ ေရမနစ္ႏိုင္ဟူ၍ တစ္ထစ္ခ် ယူဆ၍မရ။

* A great talker is a great liar.
* He that has not money in his purse should have honey in his mouth.
* ပိုက္ဆံအိတ္ထဲ၌ ပိုက္ဆံမရွိေသာသူသည္ သူ၏ပါးစပ္၌ ပ်ားရည္ရွိသကဲ့သို႔ ႏႈတ္ခ်ိဳေနရမည္။

* He who wishes to lives at Rome must not quarrel with the Pope.
* A healthy man is a sucessful man.
* က်န္းမာေသာသူသည္ ေအာင္ျမင္ေသာသူ ျဖစ္သည္။

* Hunger looks in at the industrious man’s door but dares not enter.
* A man who has but one eye must take good care of it.
* မ်က္လံုးတစ္လံုးတည္းရွိေသာ သူသည္ ထိုမ်က္လံုးကို အထူးသတိထားရမည္။

* Nothing is impossible to one with a will.
* Quarrels do not last long if the wrong is only on one side.
* အကယ္၍ ရန္ျဖစ္ၾကသူႏွစ္ဦးအနက္ တစ္ဦးကသာ မွားေနလွ်င္ ရန္ပဲြမ်ားမွာ မရွည္ၾကာႏိုင္။

* The rich man has more relations than he knows.
* A rich man is never ugly in the eyes of a girl.
* The surest way to remain poor is to be an honest man.
* ဆင္းရဲရန္အတြက္ အေသခ်ာဆံုးနည္းလမ္းမွာ လူ႐ုိးတစ္ဦးျဖစ္ရန္ပင္ ျဖစ္သည္။

* Anger without power is folly.
* ခြန္အားမရွိဘဲ ေဒါသျဖစ္ျခင္းသည္ မိုက္မဲျခင္း ျဖစ္သည္။

* As soon as a man is born he begins to die.
* လူတစ္ေယာက္သည္ ေမြးဖြားလာသည္ႏွင့္ ေသဆံုးရန္ စတင္ေတာ့သည္။

* Be silent, or say something better than silence.
* ဆိတ္ဆိတ္ေနပါ သို႔မဟုတ္ ဆိတ္ဆိတ္ေနသည္ထက္ ေကာင္းသည့္စကားကို ေျပာပါ။

* Cunning surpasses strength.
* ေကာက္က်စ္မႈသည္ အင္အားကို အႏိုင္ယူသည္။

* A good word stills great anger.
* နား၀င္ေအာင္ေျပာသည့္ စကားသည္ အလြန္အမင္းေဒါသျဖစ္ေနမႈကို ေျပၿငိမ္းေစသည္။

* He is rich enough who is contented.
* ေရာင့္ရဲသူသည္ ခ်မ္းသာသည္။

* He who conquers his anger has conquered an enemy.
* He who considers too much will perform little.
* အလြန္စဥ္းစားေသာသူသည္ အနည္းငယ္သာ လုပ္ေဆာင္သည္။

* He who has three enemies must agree with two.
* He who has victory, has right.
* အႏိုင္ရေသာသူတြင္ အမွန္တရား ရွိသည္။

* He who is quick at borrowing, is slow in paying.
* He who pays well may borrow again.
* ေကာင္းစြာျပန္ဆပ္ေသာသူသည္ ထပ္မံေခ်းငွားလိမ့္ဦးမည္။

* The husband’s mother is the wife’s devil.
* In the looking-glass we see the form, in wine the heart.
* A link broken, the whole chain broken.
* Tell not all you know believe not all you hear; do not all you are able.
* Time brings everything to those who can wait for it.
* အခ်ိန္သည္ ေစာင့္စားႏိုင္သူအတြက္ အရာရာကို သယ္ေဆာင္လာသည္။

* Time is anger’s medicine.
* Towards evening the lazy man beings to busy.
* ညေနဘက္ ေရာက္လာသည့္အခါမွ လူပ်င္းသည္ စတင္အလုပ္႐ႈပ္ေတာ့သည္။

* Victory is not gained by idleness.
* ေအာင္ပြဲကို ဘာမွမလုပ္ေနျခင္းျဖင့္ မရရွိႏိုင္။

* After a house is burnt, one becomes cautious of fire.
* အိမ္မီးေလာင္သြားၿပီးမွ မီးကို သတိထားသည္။
* After an ox is lost, one repairs its stable.
* ႏြားေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီးမွ ႏြားျခံကို ျပင္သည္။
* Anyone who goes hungry for three days will steal.
* သံုးရက္အစာငတ္ေနသူသည္ ခိုးလိမ့္မည္။
* A righteous man never gets rich.
* မွန္ကန္ေျဖာင့္မတ္ေသာသူသည္ ဘယ္ေတာ့မွ မခ်မ္းသာ။
* Shrimps get broken backs when whales fight.
* ေ၀လငါးခ်င္း ကိုက္ၾကသည့္အခါ၌ ပုစြန္ဆိတ္မ်ားခါးက်ိဳးၾကရသည္။
* When you enter a village, observe its customs.
* အကယ္၍ သင္သည္ ရြာတစ္ရြာအတြင္းသို႔ ၀င္သြားသည့္အခါ၌ ထိုရြာ၏ ဓေလ့ထံုးစံမ်ားကို ဂ႐ုျပဳပါ။
* A brother is a brother-but business is business
* အစ္ကိုသည္ အစ္ကိုျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လုပ္ငန္းသည္ လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။
* First see the mother,and then ask her daughter’s hand.
* ပထမ အေမကို ၾကည့္ပါ၊ ၿပီးမွ သမီးကို လက္ထပ္ရန္ ေတာင္းခံပါ။
* It is better to be a cook for one day than a hen for a year.
* ၾကက္မတစ္ႏွစ္ျဖစ္ရျခင္းထက္ ၾကက္ဖတစ္ရက္ျဖစ္ရျခင္းက ပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* The liar profits but once.
* လိမ္ညာေျပာဆိုသူသည္ တစ္ႀကိမ္သာ အက်ဳိးရွိသည္။
* The good general makes good soldiers.
* ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေကာင္းတစ္ဦးသည္ စစ္သည္ေတာ္ေကာင္းမ်ားျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္သည္။
* It is a shame to be shameless.
* အရွက္မရွိျခင္းသည္ပင္လွ်င္ ရွက္စရာေကာင္းသည္။
* It is lawful to learn even from enemy.
* ရန္သူ႕ထံမွ ပညာယူျခင္းသည္ပင္လွ်င္ မွန္ကန္သည္။
* The result jusfifies the deed.
* ရလဒ္သည္ လုပ္ရပ္ကို မွန္ကန္ေစသည္။
* Though indecision,opportunity is often lost.
* မဆံုးျဖတ္ မေ၀ခြဲႏိုင္သျဖင့္ တစ္ခါတစ္ရံ၌ အခြင့္အေရးသည္ လက္လြတ္ ဆံုး႐ႈးံသြားရသည္။
* Angry man is a brother of the madman.
* ေဒါသထြက္ေနသူတစ္ဦးသည္ အ႐ူးတစ္ေယာက္၏အစ္ကို ျဖစ္သည္။
* As long as man is not dead,his chance of becoming weathy is not over yet.
* လူတစ္ေယာက္သည္ မေသဆံုးသေရြ႕ သူေဌးျဖစ္လာႏုိင္ရန္ အခြင့္အေရးရွိေနေသးသည္။
* Death has no mercy upon anyone.
* ေသျခင္းတရားသည္ မည္သူ႔အေပၚမွ မညွာတာ။
* The first stage of fury is madness, the end of it is repentance.
* ေဒါသ၏ ပထမအဆင့္မွာ ႐ူးသြပ္ျခင္းျဖစ္၍ ေနာက္ဆံုးဆံုးအဆင့္မွာ ေနာင္တရျခင္း ျဖစ္သည္။
* He who wants to play with a cat should be able to bear its scratches.
* ေၾကာင္ႏွင့္ ကစားလိုသူသည္ ေၾကာင္ကုတ္သည္ကို ခံႏိုင္ရမည္။
* Inquire about the mother before you marry a girl.
* သင္သည္ မိန္းကေလးတစ္ဦးကို လက္မထပ္မီ သူမ၏ မိခင္အေၾကာင္းကို စံုစမ္းပါ။
* Lock your door rather than suspect your neighbour.
* သင္၏ အိမ္နီးခ်င္းကို မယံုသကၤာျဖစ္ျခင္းထက္ သင္၏ အိမ္တံခါးကို ေသာ့ခတ္ထားပါ။
* A man’s safety is holding his tongue.
* လူတစ္ေယာက္၏ လံုျခံဳမႈသည္ သူ၏လွ်ာကို ထိန္းသိမ္းထားျခင္းျဖစ္သည္။
* Poverty without debt is perfect riches.
* ဆင္းရဲေသာ္လည္း ေၾကြးမရွိျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
* Respect is given to weather, not to men.
* လူကို ေလးစားျခင္းမဟုတ္၊ ေငြကို ေလးစားျခင္းျဖစ္သည္။
* That which is in his heart is at the tip of his tongue.
* သူ၏စိတ္တြင္ ရွိေနသည့္ အရာသည္ သူ၏ လွ်ာဖ်ား၌ ရွိေနသည္။
* Unguarded property teaches people to steal.
* ထိန္းသိမ္းထားျခင္းမရွိသည့္ ဥစၥာပစၥည္းမ်ားသည္ လူမ်ားအား ခိုးတတ္ရန္ သင္ၾကားေပးသည္။
* As long as a human being lives he will learn.
* လူသည္ အသက္ရွင္ေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ေလ့လာဆည္းပူးေနရမည္။
* If your pocket gets empty, your faults will be many.
* အကယ္၍ သင္၏အိတ္ေထာင္တြင္း၌ ဘာမွမရွိသည့္အခါ၌ သင့္တြင္ အျပစ္မ်ားစြာ ရွိေနလိမ့္မည္။
* Walk with sandals till you can get good shoes.
* တန္ဖိုးႀကီးၿပီး ေကာင္းသည့္ ႐ႈးဖိနပ္မ်ားမရခင္ ေျခညွပ္ဖိနပ္မ်ားျဖင့္ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
* Your tongue is your power. If you preserve it, it will preserve you. If you betray it , it will betray you.
* သင္၏လွ်ာသည္ သင္၏အင္အားကပင္ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ သင္က ၄င္းအား ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္လွ်င္ ၄င္းကလည္း သင့္အား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္လိမ့္မည္။
* Better a feud with the clever than friendship with fool.
* စဥ္းစားေတြးေခၚဥာဏ္မရွိသူႏွင့္ မိတ္ေဆြျဖစ္ရျခင္းထက္ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္သူႏွင့္ ရန္သူျဖစ္ရျခင္းကပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* The bird’s strength is in its wings, the crab’s in its claws and the strength of a ruler in his ministers.
* ငွက္၏ခြန္အားသည္ ၄င္း၏ ေတာင္ပံမ်ား၌ ရွိသည္။ ကဏန္း၏ ခြန္းအားသည္ ၄င္း၏လက္မမ်ား၌ ရွိသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူဘုရင္၏ ခြန္အားသည္ သူ၏ ၀န္ႀကီးမ်ား၌ ရွိသည္။
* By the mouth the body is ruined.
* ပါးစပ္ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္သည္ ပ်က္စီးရသည္။
* He who ventures to threaten should be bold enough to fight.
* ၿခိမ္းေျခာက္ရဲေသာသူသည္ တိုက္ခိုက္ရန္ သတၱိရွိရမည္။
* If you don’t have good weapons, it is better for you to submit.
* အကယ္၍ သင့္တြင္ လက္နက္ေကာင္းမ်ား မရွိလွ်င္ အညံ့ခံလိုက္ျခင္းက ပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* If you kill, kill an elephant; if you rob, rob a treasury.
* အကယ္၍ သင္သည္ သတ္မည္ဆိုလွ်င္ ဆင္ကို သတ္ပါ။ အကယ္၍ သင္သည္ လုယက္မည္ဆိုလွ်င္ ဘ႑ာတိုက္ကို လုပါ။
* A slip of the tongue may cause the loss of one’s fortune, a slip of the foot may cause one to fall from a tree. စကားမွားျခင္းေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္သည့္ကံကို ဆံုး႐ႈံးေစႏိုင္သည္။ ေျခေခ်ာ္ျခင္းေၾကာင့္ သစ္ပင္ေပၚမွ ျပဳတ္က်ႏိုင္ သည္။
* To trust one’s child is blindess in one eye, to trust a stranger is blindness in both.
* သားသမီးယံုေတာ့ မ်က္စိတစ္လံုးကန္း၊ သူစိမ္းယံုေတာ့ မ်က္စိစံုလံုးကန္း။
* Wealth is a harlot, wisdom is faithful.
* ဥစၥာပစၥည္းသည္ ျပည့္တန္ဆာမတစ္ဦးကဲ့သို႔ သစၥာမရွိ။ ဥာဏ္ပညာသည္သာ သစၥာရွိသည္။
* The heir’s tears are but a mask to disguise his joy.
* အေမြခံတစ္ဦး၏ မ်က္ရည္မ်ားမွာ သူ၏ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို ဖံုးအုပ္ထားသည့္ မ်က္ႏွာဖံုးပင္ ျဖစ္သည္။
* Mistrust your best friend as if be were your worst enemy.
* သင္၏အခ်စ္ဆံုးသူငယ္ခ်င္းအား သင္၏ အမုန္းဆံုးရန္သူအျဖစ္ မွတ္ထင္ထားၿပီး ၄င္းအား မယံုပါႏွင့္။
* Since excuses were invented, no one is even in the wrong.
* ဆင္ေျခမ်ား မေပၚခင္က မည္သူမွ် အမွားမလုပ္ၾက။
* One’s face is the mirror of one’s soul.
* Trust not a dog’s limp or women’s tears.
* ေခြး၏ ေျခက်ိဳးျခင္းႏွင့္ မိန္းမတို႔၏ မ်က္ရည္မ်ားကို မယံုပါႏွင့္။
* We see faces, we do not see hearts.
* ကြၽႏ္ုပ္တို႔သည္ မ်က္ႏွာမ်ားကုိ ျမင္သည္။ ႏွလံုးသားမ်ားကိုမူ မျမင္ၾကရ။
* Women and cats are both animals ungrateful.
* မိန္းမမ်ားႏွင့္ ေၾကာင္မ်ားသည္ ေက်းဇူးကန္းသည့္ တိရစၦာန္မ်ား ျဖစ္သည္။
* Good deeds remain unknown; evil deeds run through all the streets.
* ေကာင္းေသာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို မသိၾက။ မေကာင္းသည့္ လုပ္ရပ္မ်ားမွာမူ လမ္းအားလံုး၌ ျပန္႔ႏွံ႔ေနသည္။
* If you leave for day take provisions for two, and if yor travel in summer take your clothes for winter.
* အကယ္၍ သင္သည္ ခရီးတစ္ရက္သြားမည္ဆိုလွ်င္ စားနပ္ရိက္ခါမ်ားကို ႏွစ္ရက္စာယူသြားပါ။ အကယ္၍သင္သည္ ေႏြရာသီ၌ ခရီးသြားမည္ဆိုလွ်င္ ေဆာင္းရာသီအတြက္ အ၀တ္အစားမ်ားပါ ယူသြားပါ။
* If yor strike someone, stnike him dead; if yor save someone, save him alive.
* အကယ္၍သင္သည္ လူတစ္ေယာက္အားတိုက္ခိုက္လွ်င္ ေသေအာင္တိုက္ခိုက္ပါ။ အကယ္၍သင္သည္ လူတစ္ေယာက္အားကယ္တင္မည္ဆိုလွ်င္ အသက္ရွင္ေအာင္ ကယ္တင္ပါ။
* The cold teaches one to steal charcoal.
* အေအးဒဏ္က မီးေသြးခိုးတတ္ရန္ သင္ၾကားေပးသည္။
* Haste is the sister of repentance.
* အလ်င္လိုျခင္းသည္ ေနာင္တတရား၏ အစ္မျဖစ္သည္။
* He who loves honey should be patient of the stinging of the speaking.
* ပ်ားရည္ကို ႀကိဳက္သူသည္ ပ်ားတုတ္ခံႏိုင္ရမည္။
* Pepentance for silence is better than repentance for speaking.
* မေျပာဘဲေနလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိသည့္ ေနာင္တတရားသည္ ေျပာလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိသည့္ ေနာင္တတရားထက္ပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* Eat coconuts while you have your teeth.
* သင့္တြင္ သြားမ်ားရွိတုန္း အုန္းသီးမ်ားကို စားပါ။
* The hare that escaped had eight legs.
* လြတ္သြားေသာ ယုန္တြင္ ေျခရွစ္ေခ်ာင္းရွိသည္။
* If you want to go to the gallows without the aid of a ladder, you can go by the aid of a woman.
* အကယ္ သင္သည္ ႀကိဳးစင္ေပၚသို႕ ေလွခါးမပါဘဲ တက္လိုလွ်င္ မိန္းမတစ္ေယာက္၏ အကူအညီျဖင့္ တက္ႏိုင္သည္။
* If you want to touch the head, first touch the foot.
* အကယ္ သင့္သည္ ဦးေခါင္းကိုကိုင္လိုလွ်င္ ပထမဆုံး ေျခေတာက္ကို ကိုင္ပါ။
* The head suffers because of the tongue.
* ဦးေခါင္းသည္ လွ်ာေၾကာင့္ ခံစားရသည္။
* If you want to know secret ask the young children.
* အကယ္ သင္သည္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္တစ္ခုလို သိလိုလွ်င္ ကေလးမ်ားကို ေမးပါ။
* The tongue is the smallest organ in the body but can do the most important tasks.
* ကိုယ္ ခႏတစ္ခုလုံး လွ်ာသည္ အေသးငယ္ ဆုံးေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ ၎င္းသည္ အေရးၾကီးဆုံးကိစၥၥမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည္။
* Advise people to do good deeds, never urge people to bring in lawsuits against one another.
* Respect for one’s superiors, kindness for one’s inferiors.
* မိမိထက္သာလြန္သူမ်ားကုိ ေလးစားပါ။ မိမိ ထက္နိမ့္သူမ်ားကို ၾကင္နာပါ။
* The rich worry over their money, the poor over their bread.
* To eat fish one has to go angling.
* ငါးကိုစားရရန္အတြက္ ငါးထြက္မွ်ားရေပလိမ့္မည္။
* When one buys a buffalo one looks at his hoofs; when one marries a woman one looks into her ancestry.
* When you eat a frult, think of the man who planted the tree.
* အကယ္၍ သင္သည္ အသီးတစ္လံုးကို စားသည့္အခါ၌ ထိုအပင္ကို စိုက္ပ်ိဳးခဲ့သူကို စဥ္းစားပါ။
* Better a pain in your heart than shame before men.
* လူအမ်ားေရွ႕တြင္ အရွက္ကြဲျခင္းထက္ ႏွလံုးသား၌ေ၀ဒနာခံစားရျခင္းက ပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* Better caution at first than tears afterwards.
* ျပီးမွ မ်က္ရည္က်ျခင္းထက္ အစကတည္းက သတိရွိျခင္းက ပိုပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* Beware of your friends, not your enemies.
* Borrow causes sorrow.
*
* By day they’re ready to divorce, by night they’re ready for bed.
* Easy to promise, hand to fulfill.
* ကတိေပးရန္ လြယ္သည္။ လုပ္ေဆာင္ရန္ ခက္သည္။
* Even a poor man wants to live.
* ဆင္းရဲသားတစ္ဦးပင္လွ်င္ မေသလိုေပ။
* For the sake of peace one may even lie.
* Gold is tested with fire, a woman with gold.
* ေရႊကို မီးျဖင့္ စမ္းသပ္သည္။ မိန္းမကို ေရႊျဖင့္စမ္းသပ္သည္။
* He who has the money has the authority.
* ေငြရွိသူတြင္ ၾသဇာရွိသည္။
* He who is aware of his folly is wise.
* A heavy rain is good for the fields and bad for the roads.
* Honey on the tongue, gall in the heart.
* If everybody cays so, there is some truth to it.
* If the student is successful, the teacher gets the praise.
* အကယ္၍ တပည့္သည္ စာေမးပဲြေအာင္သြားေသာအခါ ဆရာသည္ ခ်ီးက်ဴးခံရသည္။
* A wise man hears one word and understands two.
* ပညာရွိသည္ စကားတစ္ခြန္းကို နားေထာင္ၿပီးေနာက္ စကားႏွစ္ခြန္း နားလည္သည္။
* With nets you catch birds and with presents, girls.
* သင္သည္ ပိုက္ကြန္မ်ားျဖင့္ ငွက္မ်ားကို ဖမ္းသည္။ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ မိန္းကေလးမ်ားကို ဖမ္းသည္။
* Always tell the truth in the form of a joke.
* အမွန္တရားကို ေနာက္သလိုလို ေျပာင္သလိုလိုပံုစံျဖင့္ အျမဲေျပာဆိုပါ။
* Better to lose your eye than your good name.
* သင္၏ ေကာင္းမြန္သည့္ ဂုဏ္သတင္း ဆံုး႐ႈံးသြားရျခင္းထက္ သင္၏ မ်က္လံုးဆံုး႐ႈံးရသည္က ပို၍ပင္ေကာင္းေသးသည္။
* The cock that crows at an untimely hour must lose its head.
* အခ်ိန္မတိုင္မီ ထတြန္သည့္ ၾကက္ဖ၏ဦးေခါင္းသည္ အျဖတ္ခံရလိမ့္မည္။
* God helps the careless man.
* ဘုရင္သခင္သည္ နေမာ္နမဲ့ႏုိင္သူအား အကူအညီေပးသည္။
* He feeds hen with one hand and takes her egg with the other.
* သူသည္ ၾကက္မအား လက္တစ္ဘက္ျဖင့္ အစာေကြၽး၍ က်န္လက္တစ္ဖက္က ၾကက္ဥမ်ားကို ယူသည္။
* If God wishes to rejoice the heat of a poor man, He makes him loese his donkey and find it.
* အကယ္၍ ဘုရားသခင္သည္ ဆင္းရဲသားတစ္ဦးအား ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ လုပ္လိုလွ်င္ ထိုဆင္းရဲသား၏ ျမည္းကိုေပ်ာက္ဆံုးေစၿပီးေနာက္ ျပန္ေတြ႔ေအာင္ ျပဳေတြ႔ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးသည္။
* Warm a frozen serpent, and it will sting you first.
* အေအးဒဏ္ခံေနရသည့္ ေ>မအား ေႏြးေထြးေအာင္လုပ္ေပးလိိုက္ပါက ထိုေ>မသည္ သင့္အား အရင္ဆံုး ေပါက္လိမ့္မည္။
* The tree says to the axe “you could not cut me if I had not given you the handle”.
* “တကယ္လို႔ မင္းကိုသာ ငါက လက္ကိုင္မေပးခဲ့ရင္ မင္းဟာ ငါ့ကို ခုတ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟူသည္ သစ္ပင္က ေပါက္ဆိန္အားေျပာသည္။
* What good is a gold comb to a bald man.
* ဆံပင္မရွိသူအတြက္ ေရႊဘီးသည္ ဘာမ်ား အသံုး၀င္မည္နည္း။
* Before you go, think of your return.
* သင္မသြားခင္ သင္၏ အျပန္ခရီးကို စဥ္းစားပါ။
* Consider more the end than the beginning.
* အစထက္ အဆံုးကို ပို၍ စဥ္းစားပါ။
* The first stage of folly is to consider oneself wise.
* မိုက္မဲညံ့ဖ်င္းျခင္း၏ ပထမဆံုးအခ်က္မွာ မိမိကိုယ္မိမိ ဥာဏ္ပညာရွိလွသည္ဟု သင္မွတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။
* If the evil will not leave you, leave it.
* အကယ္၍ မေကာင္းမႈက သင့္အား မစြန္႔ခြာလွ်င္ သင္က မေကာင္းမႈကို စြန္႔ခြာပါ။
* There are lies more credible than truth.
* အမွန္တရားထက္ပင္ ပို၍ ယံုႏိုင္ဖြယ္ရွိသည့္ မုသားမ်ားစြာ ရွိသည္။
* Who sees his own mistakes has no time to consider those of others.
* မိမိ၏ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္မ်ားကို သိျမင္သူသည္ အျခားသူမ်ား၏အျပစ္မ်ား၊ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္မ်ားကို စဥ္းစားရန္ အခ်ိန္မရ။
* With whom you are such you are.
* သင္သည္ သင္ႏွင့္တြဲေနသူအတိုင္း ျဖစ္သည္။
* All the rivers run into the sea, yet the sea is not full.
* ျမစ္မ်ားအားလံုးသည္ ပင္လယ္အတြင္းသို႔ စီး၀င္ေသာ္လည္း ပင္လယ္သည္ ျပည့္လွ်ံမသြား။
* Among the ten fingers there are long and short.
* လက္ေခ်ာင္းဆယ္ေခ်ာင္းပင္လွ်င္ တိုေသာလက္ေခ်ာင္းကတို၍ ရွည္ေသာလက္ေခ်ာင္းက ရွည္သည္။
* At a distance from home a man is judged by what he seems : near home, by what he is.
* ၄င္း၏ ပတ္၀န္းက်င္မဟုတ္သည့္ ေနရာ၌ လူတစ္ေယာက္အား သူ၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈ၊ ေျပာဆိုေနထိုင္မႈတို႔ႏွင့္ အကဲျဖတ္ၿပီး ၄င္း၏ပတ္၀န္းက်င္၌မူ သူ ဘာဆိုသည့္အခ်က္နွင့္ အကဲျဖတ္သည္။
* At brith we bring nothing, at deather we take away nothing.
* ေမြးဖြားလာသည့္အခ်ိန္၌ ကြၽႏု္ပ္တို႔သည္ ဘာမွယူေဆာင္မလာၾက။ ေသဆံုးသည့္အခါ၌လည္း ကြၽႏု္ပ္တို႔သည္ ဘာမွ ယူေဆာင္မသြားၾက။
* Avoid offending three classes of people-officials, customers, and windws.
* လူသံုးမ်ိဳး သံုးစားႏွင့္ ရန္မျဖစ္ေအာင္ ေရွာင္ပါ။ အရာရွိ အရာခံမ်ား၊ မိမိထံမွ ပစၥည္း၀ယ္ယူ အားေပးေနသည့္ ေဖာက္သည္မ်ားႏွင့္ မုဆိုးမတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။
* Be inwardly clever but outwardly clownish.
* အေပၚယံအျမင္မွာေတာ့ ရယ္ခ်င္စရာ ေကာင္းေနပါေစ၊ သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္၌ လွပ္ေနေအာင္ ပါးနပ္ေနပါေစ။
* Beautiful or not, it is my native land.
* လွလွ မလွလွ ဤေျမသည္ ကြၽႏု္ပ္၏ေမြးရပ္ေျမျဖစ္သည္။
* Behind the smile, a dgger may be hidden.
* အျပံဳး၏ေနာက္ကြယ္၌ ဓားေျမွာင္တစ္ေခ်ာင္းသည္ လွ်ိ႔၀ွက္စြာ ရွိေနႏိုင္သည္။
* The best kind of acquaintance is acquaintance with each other’s heats.
* အေကာင္းဆံုးေသာ အသိအကြၽမ္းမွာ တစ္ေယာက္၏ စိတ္ကို တစ္ေယာက္က နားလည္းသိရွိသည့္ အသိအကြၽမ္းပင္ျဖစ္သည္။
* Better die ten years earlier than live those years in poverty.
* ဆင္းဆင္းရဲရဲႏွင့္ ေနေနရျခင္းထက္ ဆယ္ႏွစ္ေစာ၍ ေသရျခင္းက ပို၍ပင္ေကာင္းေသးသည္။
* Blame yourself as you would blame others; excuse yourself.
* အျခားသူမ်ားအား အျပစ္တင္သကဲ့သို့ သင့္ကိုယ္သင္ အျပစ္တင္ပါ။ သင့္ကိုယ္သင္ ခြင့္လႊတ္သကဲ့သို့ အျခားသူမ်ားအားလည္း ခြင့္လႊတ္ပါ။
* Carry your umbrella when the weather is fine; carry food when you are not hungry.
* ရာသီဥတုသာယာေနလွ်င္ သင္၏ထီးကိုယူေဆာင္သြားပါ။ ဆာေလာင္ျခမ္းမရွိလွ်င္ အစားအစာကို ယူေဆာင္သြားပါ။
* Compare with superiors, I have less; compare with inferiors, I have more.
* ကိုယ့္ထက္သာလြန္မ်ားျပားသူမ်ားႏွင့္ ယွဥ္သည္႕အခါ၌ ကြၽႏ္ုပ္တြင္ရွိသည္႕အရာမ်ားမွာ နည္းေနသည္။ ကိုယ့္ထက္နိမ့္သူမ်ားႏွင့္ ယွဥ္သည္႕အခါ၌ ကြၽႏ္ုပ္သည္ ၄င္းတို႔ထက္ ပိုရွိသည္။
* Consider the past and you will know the future.
* အတိတ္ကို စဥ္းစားသုံးသပ္ပါ။ အနာဂတ္ကို သင္သိလိမ့္မည္။
* The contented man, though poor, is happy; the discontented man, though rich, is sad.
* ေရာင့္ရဲတတ္ေသာသူသည္ ဆင္းရဲေသာ္ျငားလည္း စိတ္ခ်မ္းသာသည္။ မေရာင္ရဲႏိုင္ေသာသူသည္ ခ်မ္းသာေသာ္ျငား လည္း စိတ္ဆင္းရဲသည္။
* The elephant is killed becuse he has tusks.
* ဆင္တြင္ အစြယ္မ်ားရွိေသာေၾကာင့္ ၄င္းသည္ အသတ္ခံရသည္။
* The error of on moment becomes the sorrow of a whole life.
* တစ္ဒဂၤအမွားတစ္ခုသည္ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံး စိတ္ဆင္းရဲေစသည္။
* Even a tiger takes a nap.
* က်ားသည္ပင္လွ်င္ အိပ္ငိုက္ေသးသည္။
* Fish see the bait but not the hook, men see the profit but not the peril.
* ငါးသည္ အစာကို ျမင္ေသာ္လည္း ခ်ိ္ကိုမျမင္၊ လူသည္ အက်ဳိးအျမတ္ကို ျမင္ေသာ္လည္း အႏၲရာယ္ကိုမျမင္။
* The fish that gets away is always a lage one.
* လြတ္သြားေသာငါးသည္ အၿမဲႀကီးသည္။
* Going to law is losing a cow for the sake of a cat.
* အမႈျဖစ္ျခင္းသည္ ေၾကာင္တစ္ေကာင္ရရန္အတြက္ ႏြားတစ္ေကာင္ ဆုံး႐ႈံးခံျခင္းျဖစ္သည္။
* Gold is tested by fire, man by gold.
* ေရႊကို မီးျဖင့္စမ္း၍ လူကိုေရႊျဖင့္စမ္းသည္။
* Good goods are not cheap:cheap goods are not good.
* ေကာင္းသည္႕ ကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္ ေစ်းမေပါ၊ ေစ်းေပါသည္႕ ကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္လည္း မေကာင္း။
* Great politeness usually means ” I want something”.
* အလြန္အမင္း ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ ပ်ဴငွာေနျခင္းသည္ ]တစ္စုံတစ္ခုကို ကြၽႏ္ုပ္အလိုရွိသည္} ဟူသည္႕ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ေနသည္။
* The hand that feeds the ox grasp the knife when it is fattenend.
* ႏြားကိုး အစာေကြၽးသည္႔လက္သည္ ထိုႏြား၀လာ၍ အသားတိုးအစာေကြၽးသည္႕လက္သည္ ထိုႏြား၀လာ၍ အသားတိုးလာသည္႕အခါ၌ ဓားကိုဆြဲကိုင္သည္။
* The hare does not eat the grass around his burrow.
* ယုန္သည္ မိမိေအာင္းသည္႕ ေျမတြင္းနားမွ ျမက္ကိုမစား။
* He who grasps at a small advantage incurs a great loss.
* အနည္းငယ္မွ်ေသာ အခြင့္အေရးကို ရယူလိုက္သူသည္ ဆုံး႐ႈံးမႈႀကီးႏွင့္ ႀကဳံေတြ႔ရတတ္သည္။
* He who is not stingy is not wealthy and he who is not wealthy is not stingy.
* ကပ္ေစးမနည္းေသာသူသည္ မခ်မ္းသာ၊ မခ်မ္းသာေသာသူသည္ ကပ္ေစးမနည္းတတ္။
* He who is one day my teacher is my father for life.
* ကြၽႏ္ုပ္အား တစ္ရက္ပညာသင္ၾကားေပးေသာသူသည္ ကြၽႏ္ုပ္၏ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံး၌ ကြၽႏ္ုပ္၏ဖခင္ျဖစ္သည္။
* Hunger is cured by food, ignorance by study.
* ဆာေလာင္မႈကို အစားအစာျဖင့္ ကုစား၍ မသိနားမလည္မႈကို ေလ့လာဆည္းပူးမႈျဖင့္ ကုသသည္။
* “I heard ” is not as good as “I saw”.
* {ကြၽႏ္ုပ္ၾကားခဲ့သည္} ဟူသည္႕စကားသည္ {ကြၽႏု္ပ္ေတြ႔ခဲ့သည္}ဟူသည္႕ စကားေလာက္ မေကာင္း။
* If one generation has been warlike the ten following will be timid.
* အကယ္၍ မ်ဳိးဆက္တစ္ဆက္သည္ စစ္လိုလားခဲ့လွ်င္ ေနာက္ထပ္ မ်ဳိးဆက္ဆယ္ဆက္သည္ သူရဲေဘာေၾကာင္သည္။
* If one has three ounces of silver, he is a tiger; with five ounces of silver he is a dragon.
* အကယ္၍ လူတစ္ေယာက္တြင္ ေငြသုံးေအာင္စရွိခဲ့လွ်င္ ၄င္းသည္ က်ားတစ္ေကာင္ျဖစ္၍ ေငြငါးေအာင္စ ရွိခဲ့လွ်င္္ ၄င္းသည္ နဂါးတစ္ေကာင္ျဖစ္သည္။
* If people take no care for the future, they will soon have sorrow for the present.
* အကယ္၍ လူမ်ားသည္ အနာဂတ္အတြက္ ဘာမွျပင္ဆင္ျခင္း၊ ပူပန္ျခင္းမရွိလွ်င္ ၄င္းတို႔သည္ မၾကာမီမ်က္ေမွာက္ကာလအတြက္ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ၾကလိမ့္မည္။
* If small sums do not go out, large sums will not come in.
* အကယ္၍ ေငြအနည္းငယ္မထြက္ေသးလွ်င္ ေငြအေျမာက္အမ်ားသည္ ၀င္လာလိမ့္မည္မဟုတ္။
* If the profits are great, the risks are great.
* အကယ္၍ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားသည္ ႀကီးမားလွ်င္ ရင္းႏွီးစြန္႔စားရမႈသည္လည္း ႀကီမားသည္။
* If you are patient in one moment of anger , you will escape a hundred days of sorrow.
* အကယ္၍ သင္သည္ ေဒါသကို တစ္ဒဂၤခ်ဳပ္ထိန္းႏုိင္ခဲ့လွ်င္ ပူေဆြးေသာကေရာက္ရသည္႕ ရက္ေပါင္း တစ္ရာမွလြတ္ ကင္းရေပလိမ့္မည္။
* If you cannot catch fish, catch shrimps.
* အကယ္၍ သင္သည္ ငါးမ်ားကို မဖမ္းႏိုင္လွ်င္ ပုစြန္ေက်ာ့မ်ားကို ဖမ္းပါ။
* If you have nothing to do, go home early.
* အကယ္၍ သင္သည္ လုပ္စရာဘာမွမရွိလွ်င္ အိမ္သို႔ ေစာေစာျပန္ပါ။
* If your books are unread, your descendants will be ignorant.
* အကယ္၍ သင္၏ စာအုပ္မ်ားကို သင္မဖတ္ခဲ့လွ်င္ သင္၏မ်ိဳးဆက္မ်ားသည္ အၾကားအျမင္ မဲ့ၾကေပလိမ့္မည္။
* If you wish to know the mind of a man listen to his words.
* အကယ္၍ သင္သည္ လူတစ္ေယာက္၏စိတ္ကို သိလိုလွ်င္ သူေျပာသည့္ စကားမ်ားကို နားေထာင္ၾကည့္ပါ။
* In prosperity, strangers claim kin; in adversity kindred become strangers.
* အဆင္ေျပေနသည့္အခ်ိန္၌ သူစိမ္းမ်ားကပင္ ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္သည္ဟု ေျပာၾကသည္။ အဆင္မေျပသည့္အခါ၌မူ ေဆြမ်ိဳးမ်ားပင္လွ်င္ သူစိမ္းမ်ား ျဖစ္သြားေတာ့သည္။
* In the midst of great joy do not promise to give a man anything; in the midst of great anger do not answer a man’s letter.
* အလြန္အမင္း ေပ်ာ္ရႊင္ေနသည့္အခ်ိန္၌ တစ္စံုတစ္ေယာက္အား တစ္စံုတစ္ခုေပးမည္ဟု ကတိမေပးပါႏွင့္။ အလြန္စိတ္ဆိုးေနသည့္ အခ်ိန္၌ တစ္စံုတစ္ဦးထံ စာမျပန္ပါႏွင့္။
* A maiden marries to please her parents, a widow to please herself.
* အပ်ိဳတစ္ေယာက္သည္ သူမ၏ မိဘမ်ား စိတ္ခ်မ္းသာေစရန္အတြက္ အိမ္ေထာင္ျပဳသည္။ မုဆိုးမတစ္ေယာက္သည္ သူမ၏ စိတ္ခ်မ္းသာမႈအတြက္ အိမ္ေထာင္ျပဳသည္။
* Make every inch of time your own.
* အခ်ိန္တိုင္းကို သင့္အတြက္ အသံုးခ်ပါ။
* Man sees the gain, not the danger.
* လူသည္ ရဖို႔သာျမင္သည္ အႏ ၱရာယ္ကိုေတာ့မျမင္။
* A man who cannot tolerate small ills can never accomplish great things.
* အေသးအဖြဲေလးမ်ားကိုပင္ သည္းမခံႏိုင္ေသာ သူသည္ ႀကီးမားသည့္ ကိစၥမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္လိမ့္မည္မဟုတ္။
* Man will die for money, birds for food.
* လူတို႔သည္ ေငြအတြက္ ေသဆံုးၾကသည္။ ငွက္မ်ားသည္ အစာအတြက္ ေသၾကသည္။
* Money cannot buy things are not for sale.
* ေငြသည္ ေရာင္းခ်ရန္မဟုတ္သည္႔ အရာမ်ားကို ၀ယ္ယူ၍ မရ။
* Past experiences are the best guide for future undertakings.
* အတိတ္က ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည့္ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားသည္ အနာဂတ္အတြင္ လုပ္ေဆာင္မည့္ အလုပ္မ်ားအတြက္ အေကာင္းဆံုး လမ္းညႊန္ေပးသူမ်ား ျဖစ္သည္။
* The prison is shut night and day,yet it is always full; the temples are always open, and yet find no one in them.
* အက်ဥ္းေထာင္ကို ေန႔ေရာညပါ ပိတ္ထားေသာ္လည္း လူမ်ားျဖင့္ အစဥ္ျပည့္က်ပ္ေနသည္။ ဘုရားေက်ာင္းမ်ားကို ေန႔ေရာညပါ ဖြင့္ထားေသာ္လည္း တစ္ဦးတစ္ေလမွ်ကိုပင္ မေတြ႔မျမင္ရ။
* The rich man thinks of the future, the poor man of the present.
* ခ်မ္းသာေသာသူက ေရွ႕ေရးအတြက္ စဥ္းစားသည္။ ဆင္းရဲသူက ေလာေလာဆယ္အတြက္ စဥ္းစားသည္။
* Saving one man’s life is better than building a seven-storeyed temple.
* လူတစ္ေယာက္၏အသက္ကို ကယ္တင္ျခင္းသည္ အထပ္ခုနစ္ထပ္ရွိသည့္ ဘုရားေက်ာင္းတည္ျခင္းထက္ပင္ ပို၍ ေကာင္းေသးသည္။
* The slanderer kills a thousand times; the assassin but once.
* သြားပုပ္ေလလြင့္ ေျပာဆိုသူသည္ အႀကိမ္တစ္ေထာင္ သတ္သည္။ လူသတ္သမားသည္ တစ္ႀကိမ္သာသတ္သည္။
* A successful man is not easy-going and easy-going man is not successful.
* ေအာင္ျမင္သူသည္ ေပါ့ေပါ့တန္တန္မေနသလို ေပါ့ေပါ့တန္တန္ေနသူသည္လည္း ေအာင္ျမင္ျခင္း မရွိေခ်။
* Ten thousand rivers flow into the sea,but the sea is never full.
* ျမစ္အစင္းတစ္ေသာင္းသည္ ပင္လယ္တြင္းသို႔ စီးဆင္းေသာ္လည္း ပင္လယ္သည္ ျပည့္လွ်ံသြားသည္ ဟူ၍ ဘယ္တုန္းကမွ မရွိခဲ့ဖူးေခ်။
* To attend the emperor is like sleeping with a tiger.
* ဧကရာဇ္မင္းထံ ခစားရျခင္းသည္ က်ားတစ္ေကာင္ႏွင့္အတူ အိပ္စက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။
* To get up early for three morning is equal to one day of time.
* အိပ္ရာမွ မနက္ေစာေစာ သံုးရက္ထျခင္းသည္ ေန႔တစ္ေန႔၏အခ်ိန္ႏွင့္ ညီမွ်သည္။
* Use the littel to get the big.
* ႀကီးသည့္အရာကိုရရန္အတြက္ ေသးသည့္အရာကို အသံုးျပဳပါ။
* Vast chasms can be filled, but the heart of a man never.
* နက္႐ႈိင္းသည့္ ေခ်ာက္ႀကီးမ်ားကို ေျမဖို႔၍ ရႏုိင္ေကာင္း ရႏုိင္ေသာ္လည္း လူတစ္ေယာက္၏ စိတ္ဆႏၵျပည့္၀ေအာင္ကိုမူ ဘယ္ေတာ့မွ ျပဳလုပ္၍ မရေခ်။
* What is told in the ear of a man is often heard a hundred miles away.
* When the dog catches mice, it is medding in the cat’s business.
* ေခြးက ၾကြက္ကိုဖမ္းျခင္းသည္ ေၾကာင္၏ အလုပ္ကို ၀င္စြက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
* When the guests have gone the host is at peace.
* ဧည့္သည္မ်ား ျပန္သြားသည့္အခါ၌ အိမ္ရွင္သည္ စိတ္ေအးရေတ့ာသည္။
* When you know a man, you know his face but not his heart.
* သင္သည္ လူတစ္ေယာက္ႏွင့္ သိကြၽမ္းသည့္ အခါ၌ ထိုသူ၏ မ်က္ႏွာကိုသာ သိကြၽမ္းျခင္း ျဖစ္သည္။ သူ၏ စိတ္ထားကို သိကြၽမ္းျခင္းမဟုတ္။
* When you sit alone, meditate on your own faults; when you converse, do not discuss the faults of others.
* When you talk on the road, remember that threr be men in the grass.
* Win your lawsuit and lose your money.
* အမႈကို အႏိုင္ယူၿပီး သင္၏ေငြကို အ႐ႈံးခံလိုက္ပါ။
* With money you are a dregon, without it a worm.
* ေငြရွိသည့္အခါ၌ သင္သည္ နဂါးတစ္ေကာင္ျဖစ္၍ ေငြမရွိသည့္အခါ၌ သင္သည္ ပိုးေကာင္တစ္ေကာင္ျဖစ္သည္။
* without experience one gains no wisdom.
* အေတြ႔အၾကံဳမရွိဘဲ မည္သူမွ် ဥာဏ္ပညာမရႏုိင္။
* As long as the language lives the nation is not dead.
* ဘာသာစကား တည္ရွိေနသေရြ႕ တိုင္းျပည္သည္လည္း တည္ရွိေနမည္။
* Correct your friend secretly and praise him publicly.
* သင္၏ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို ႏွစ္ကုိယ္ၾကား ဆံုးမစကားေျပာဆို၍ လူသိရွင္ၾကား ခ်ီးက်ဴးစကား ေျပာဆိုပါ။
* Do not choose your wife at dance,but on the field among the harvesters.
* ဇနီးသည္ကို ေရြးခ်ယ္သည့္အခါ ကပြဲမွ မေရြးခ်ယ္ပါႏွင့္။ လယ္ကြင္းထဲရွိ ေကာက္ရိတ္္သူမ်ားထဲမွ ေရြးခ်ယ္ပါ။
* Friend to everyboy, true to nobody.
* လူတိုင္းႏွင့္ေတာ့ သူငယ္ခ်င္း၊ သို႔ေသာ္ မည္သူေပၚမွ သေဘာထား မမွန္။
* He who is busy with work cares little for news.
* မိမိအလုပ္ျဖင့္ ႐ႈပ္ေနသူသည္ သတင္းစကားမ်ားကို သိပ္စိတ္မ၀င္စား။
* Many a friend was lost through a joke,but none has even been gained so.
* ေနာက္ေျပာင္က်ီစားျခင္းေၾကာင့္ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းမ်ား တစ္ဦးတစ္ေလမွ်ပင္ မရရွိေသာ္လည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာမူ ဆံုး႐ႈံးရသည္။
* Meat twice cooked and a friend twice reconciled are hardly ever good.
* Too much wisdom does not produce courage.
* ဥာဏ္ပညာအလြန္ရူွိျုခင္းသည္ သတိၱကို မျဖစ္ေပၚေစ။
* You have to suffer smoke in order to keep warm.
* Act honestly, and answer boldly.
* ႐ုိးသားစြာ လုပ္ေဆာင္၍ ရဲ၀ံ့စြာ ေျဖၾကားပါ။
* Better an open enemy than a false friend.
* A bold attempt is half success.
* ရဲ၀ံစြာ ႀကိဳးစားမႈသည္ တစ္၀က္ေအာင္ျမင္ၿပီး ျဖစ္သည္။
* Bread is better than the song of birds.
* ေပါင္မုန္႔သည္ ငွက္ကေလးမ်ား၏ ေတးသီသံထက္ပင္ ပို၍ ေကာင္းေသးသည္။
* A fiar skin often covers a crooked mind.
* လွပေသာမ်က္ႏွာသည္ ရံဖန္ရံခါ၌ ေကာက္ေကြးသည့္ စိတ္ထားကို ဖံုးအုပ္ထားသည္။
* Fair words please the fool,and sometimes the wise.
* Favours and gifts disturb justice.
* မ်က္ႏွာသာေပးျခင္းႏွင့္ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားသည္ တရားစီရင္မႈကို အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစသည္။
* Fortune often knocks at the door but the fool does not invite her in.
* A good pilot is not know when the sea is calm and weather fair.
* ပင္လယ္ျပင္သည္ တည္ၿငိမ္၍ ရာသီဥတု ေကာင္းမြန္ေနသည့္အခ်ိန္၌ ကြၽမ္းက်င္သည့္ မာလိန္မွဴးမွန္း မသိရေခ်။
* Great men’s requests are commands.
* အထင္ကရ ပုဂိၢဳလ္ႀကီးမ်ား၏ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္မ်ားသည္ အမိန္႔မ်ားပင္ ျဖစ္သည္။
* He is not yet been who can please everybody.
* လူအားလံုးအား ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္မည့္ သူသည္ မေမြးဖြားေသး။
* He is young enough who has health, and he is rich enough who has no debts.
* က်န္းမာေရးေကာင္းသူသည္ ငယ္ရြယ္ႏုပ်ိဳ၍ ေၾကြးမရွိေသာသူသည္ ခ်မ္းသာသည္။
* He who is ashamed of asking is ashamed of learning.
* ေမးျမန္းရမည္ကို ရွက္ေသာသူသည္ ေလ့လာဆည္းပူးျခင္းကို ရွက္ေသာသူ ျဖစ္သည္။
* A man’s word is his honour.
* လူတစ္ေယာက္၏စကားသည္ သူ၏ ဂုဏ္သိကၡာပင္ ျဖစ္သည္။
* Money is more eloquent than a dozen members of parliament.
* ေငြသည္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဆယ့္ႏွစ္ေယာက္ထက္ပင္ ပို၍စကား ေျပာေကာင္းေသးသည္။
* Many a thing whispered into one ear is heard over the whole town.
* The more shepherds, the less care.
* သိုးေက်ာင္းသားမ်ား မ်ားေလေလ၊ ဂ႐ုစိုက္မႈမွာနည္းေလေလ ျဖစ္သည္။
* A neighbour’s eye is full of jealousy.
* အိမ္နီးခ်င္း၏ မ်က္လံုးသည္ မနာလိုမႈျဖင့္ ျပည့္ေနသည္။
* No answer is also an answer.
* ေျဖၾကားျခင္း မျပဳဘဲေနျခင္းသည္ပင္လွ်င္ အေျဖျဖစ္သည္။
* Royal heart is often hid under a tattered coat.
* Take help of many, advice of few.
* A thankless man never does a thankful deed.
* ေက်းဇူးမသိတတ္ေသာသူသည္ ေက်းဇူးတင္ထိုက္သည့္ အလုပ္ကို ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္ေပ။
* To live long is to suffer long.
* ရွည္ၾကာစြာ အသက္ရွင္ေနရျခင္းသည္ ရွည္ၾကာစြာ ခံစားရျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
* “Bad company” muttered the theif, as he stepped to the gallows between the hangman and a monk.
* ဘုန္းေတာႀကီးႏွင့္ ပါးကြက္အာဏာသားတို႔ရံလ်က္ ႀကိဳးစင္ေပၚသို႔ တက္ေနသည့္သူခိုးက {အေပါင္းအသင္းမေကာင္း လုိ႔}ဟု ေျပာခဲ့သည္။
* Better lose the anchor than the whole ship.
* Better one eyewitness than ten hearsay witnesses.
* နားျဖင့္ၾကားရသည့္ သက္ေသဆယ္ေယာက္ထက္ မ်က္ျမင္သက္ေသ တစ္ေယာက္ကပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* A daily guest is a great thief in the kitchen.
* Fortune lost nothing lost, courage lost, much lost, honour lost, soul lost, all lost.
* From small beginnings come great things.
* ေသးငယ္သည့္ စတင္မႈမ်ားမွေန၍ ႀကီးမားသည့္အရာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာရသည္။
* God curse, and the doctor gets the money .
* ဘုရားသခင္က ကုသေပး၍ ဆရာ၀န္က ပိုက္ဆံယူသည္။
* Great talkers are little dore.
* အေျပာေကာင္းသူမ်ားသည္ အလုပ္အနည္းငယ္သာ လုပ္သူမ်ား ျဖစ္သည္။
* He that hears much, hears many lies.
* စကားမ်ားစြာကို နားေထာင္သူသည္ လိမ္ညာေျပာဆိုမႈေပါင္းမ်ားစြာကို ၾကားရသည္။
* He who would gather honey must brave the sting of bees.
* ပ်ားရည္ကို စုေဆာင္းရယူလိုသူသည္ ပ်ားတုတ္ခံရဲရမည္။
* In prosperity caution, in adversity patience.
* အဆင္ေျပေနလွ်င္ သတိရွိပါ။ အဆင္မေျပလွ်င္ သည္းခံမႈရွိပါ။
* The more servants, the worse service.
* အလုပ္သမားမ်ားေလေလ၊ အလုပ္က ညံ့ေလေလ။
* Once a thief always a thief.
* တစ္ႀကိမ္ခိုးဖူးလွ်င္ သူခိုးအျမဲ ျဖစ္သြားေတာ့သည္။
* He who is not ashamed does whatever he likes.
* မရွက္တတ္ေသာသူသည္ သူလုပ္ခ်င္ရာ လုပ္၍ ရသည္။
* Wise men do not quarrel with each other.
* ဥာဏ္ပညာရွိသူမ်ားသည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ခိုက္ရန္မျဖစ္ပြား။
* The abundance of money ruins youth.
* ေငြေပါမ်ားၾကြယ္၀ျခင္းသည္ လူငယ္အား ပ်က္စီးေစသည္။
* A bad dog never sees the wolf.
* The bait hides the hook.
* ငါးစာက ငါးမွ်ားခ်ိတ္ကို ဖံုးအုပ္ထားသည္။
* Be just to all, but trust not all.
* အားလံုးအေပၚ မွန္ကန္မွ်တပါ။ သို႔ေသာ္ အားလံုးကိုေတ့ာ မယံုပါႏွင့္။
* Beauty will buy no beef.
* လွပမႈသည္ အမဲသားကို မ၀ယ္ႏုိင္။
* Believe not all you hear.
* သင္ၾကားတာအားလံုးကို မယံုႏိုင္။
* The belly teaches all arts.
* Better be happy than wise.
* Consideration is the parent of wisdom.
* စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ျခင္းသည္ ဥာဏ္ပညာ၏ အမိသုိ႔မဟုတ္ အဖျဖစ္သည္။
* Cowards are cruel.
* သတၱိနည္းသူမ်ားသည္ ရက္စက္သည္။
* A danger forseen is half avoided.
* Diligence is the mother of success.
* လံု႔လ၀ီရိယသည္ ေအာင္ျမင္မႈ၏ မိခင္ျဖစ္သည္။
* Do not all you can spend not all you have; believe not all you hear; and tell not all you know.
* Do what you ought, and come what can come.
* သင္လုပ္သင့္တာကို လုပ္ပါ။ လာခ်င္တာ လာပါေစ။
* Drown not yourself to save a drowning man.
* ေရနစ္ေနသူတစ္ဦးကို ကယ္တင္ရန္အတြက္ သင္ေရမနစ္ေစႏွင့္။
* Drunkards have a fool’s tongue and a knave’s heart.
* For the rose the thorn is often plucked.
* ႏွင္းဆီပန္းေၾကာင့္ ဆူးသည္ တစ္ခါတစ္ရံ၌ အခူးခံရသည္။
* From hearing comes wisdom; from speaking repentance.
* နားေထာင္ျခင္းမွ ဥာဏ္ပညာရရွိ၍ ေျပာဆိုျခင္းမွ ေနာင္တရရွိသည္။
* Full of courtesy and full of craft.
* Give bread to the poor, but bar the door.
* ဆင္းရဲေသာသူမ်ားအား ေပါင္မုန္႔ေပးပါ။ သို႔ေသာ္ တံခါးမႀကီးကိုမူ ပိတ္ထားပါ။
* God defend me from my friends; l’ll keep myself from enemies.
* A good laweyer must be a great liar
* ေရွ႕ေနေကာင္းတစ္ေယာက္သည္ လိမ္ညာေျပာဆိုသည့္ေနရာ၌ ပါရဂူျဖစ္ရမည္။
* Gossiping and lying go together.
* He that changes his trade makes a soup in a basket.
* He that dies pays all debts.
* He that has no enemies has no friends.
* ရန္သူမရွိေသာသူတြင္ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္း မရွိ။
* He that is born to be hanged will never be drowned.
* He that is not handsome at 20, nor strong at 30, nor rich at 40, nor wise at 50, will never be handsome strong, rich on wise.
* He that makes himself a sheep shall be eaten by the wolf.
* မိမိကိုယ္မိမိ သိုးျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေသာသူသည္ ၀ံပုေလြ၏စားျခင္းကို ခံရေပလိမ့္မည္။
* He that marries for wealth sells his liberty.
* He that wants money wants all things.
* ေငြလုိသူသည္ အရာရာကို လုိသည္။
* He that will not work willwant.
* အလုပ္မလုပ္သူသည္ လိုအပ္ေနေပလိမ့္မည္။
* He who says what he likes shall hear what he does not like.
* A heavy purse makes a light heart.
* ေလးလံေသာ ပိုက္ဆံအိတ္သည္ စိတ္ကို ေပါ့ပါးေစသည္။
* In a long journey, straw weighs.
* In every beginning think of the end.
* အစတိုင္း၌ အဆံုးကို စဥ္းစားပါ။
* It is safest making peace with sword in hand.
* လက္ထဲတြင္ ဓားကိုင္ထားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ျခင္းသည္ စိတ္အခ်ရဆံုး ျဖစ္သည္။
* Keep your mouth shut and your eyes open.
* A lamb is as dear to a poor man as an ox to rich.
* Laziness travels so slowly that poverty overtakes him.
* ပ်င္းရိျခင္းသည္ ျဖည္းညွင္းစြာ သြားေနရာ ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းက ေက်ာ္တက္သြားေတာ့သည္။
* Think on the end before you begin.
* စတင္မလုပ္မီ နိဂံုးကို စဥ္းစားပါ။
* Want of care does us more damage than want of knowledge.
* Waste not, want not.
* မျဖဳန္းတီးလွ်င္ လိုအပ္ျခင္းမရွိ။
* We are born crying, live complaining, adn die disappointed.
* Where wealth, there friends.
* ေငြရွိလွ်င္ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းမ်ား ရွိသည္။
* Who speaks not,errs not.
* မေျပာေသာသူသည္ မမွား။
* All complain of their lack of money, none of their want of brains.
* အားလံုးသည္ ေငြမရွိသည့္အတြက္ ညည္းတြားၾကသည္။ အသိတရားလိုအပ္မႈအတြက္ကိုမူ ညည္းတြားသူမရွိ။
* A foreigner’s pity is like a thorn’s shadow.
* ႏိုင္ငံျခားသား၏ သနားက႐ုဏာသည္ ဆူးတစ္ေခ်ာင္း၏ အရိပ္ႏွင့္ တူသည္။
* The fox is cunning, but more cunning is he who catches it.
* ေျမေခြးသည္ ေကာက္က်စ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေျမေခြးကို ဖမ္းယူသူသည္ ပို၍ ေကာက္က်စ္သည္။
* The husband doesn’t know what all the village knows.
* တစ္ရြာလံုးသိေနသည့္ အခ်က္ကို လင္ေယာက်္ားက မသိ။
* It is easier to watch a flick of rabbits than a woman.
* မိန္းမတစ္ေယာက္ကို ထိန္းသိမ္းရန္ထက္ ယုန္တစ္အုပ္ကို ထိနိးသိမ္းရသည္က ပို၍ပင္ လြယ္ကူေသးသည္။
* The man who goes to law often loses an ox to win a wit.
* အမႈအခင္းျဖစ္ေသာသူသည္ တစ္ခါတစ္ရံ၌ေၾကာင္တစ္ေကာင္ကို ရရွိရန္အတြက္ ႏြားတစ္ေကာင္ကို အဆုံးခံေပးလိုက္ရသည္။
* No one throws stones at a tree without fruit.
* အသီးမသီးသည့္ သစ္ပင္ကို မည္သူမွ် ခဲျဖင့္ မပစ္ေပါက္။
* A relative’s slap hurts more than a stranger’s.
* ေဆြမ်ဳိး၏႐ုိက္ခ်က္သည္ သူစိမ္း၏႐ိုက္ခ်က္ထက္ပင္ ပို၍္ နာေစသည္။
* Sit not idle, for your luck sits with you.
* ဘာမွ မလုပ္ဘဲထိုင္မေနပါႏွင့္ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သင္၏ ကံသည္ သင္ႏွင့္အတူ ထိုင္ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
* Wet man fears no rain.
* ေရစိုေနသူသည္ မိုးကိုမေၾကာက္။
* When are pot hits another, both break.
* အိုးတစ္အိုးသည္ အျခားအိုးတစ္အိုးႏွင့္ ႐ုိက္မိသည့္အခါ၌ ႏွစ္အိုးလံုး ကြဲကုန္သည္။
* Who talks, sells, who listens, buys.
* ေျပာေသာသူသည္ ေရာင္းသည္၊ ႏားေထာင္ေသာသူသည္ ၀ယ္ယူသည္။
* Dishonour is worse than death.
* အရွက္တကြဲျဖစ္ရျခင္းသည္ ေသျခင္းထက္ပင္ ပို၍ဆိုး၀ါးသည္။
* A drowning man will even clutch at a straw.
* ေရနစ္ေနေသာသူသည္ ျမက္တစ္ပင္ကိုပင္ လွမ္းဆြဲလိမ့္မည္။
* Even walls have ears.
* နံရံမ်ား၌ပင္ နားမ်ားရွိသည္။
* Failure teaches you more than success.
* ႐ႈံးနိမ့္မႈက သင့္အား ေအာင္ျမင္မႈထက္ပင္ ပို၍သင္ၾကားေပးသည္။
* For every illness there is a herb growing.
* ေရာဂါတိုင္းအတြက္ ေဆးပင္၀ါးပင္ ရွိသည္။
* Gone from the eyes and out of the heart.
* မ်က္စိမ်ားမွ မျမင္ေတာ့သည္ႏွင့္ ရင္တြင္းမွ ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္။
* Habbit is a shirt that we wear till death.
* အေလ့အက်င့္သည္ ကြၽႏု္ပ္တို့ ေသဆံုးသည့္တိုင္ေအာင္ ၀တ္ဆင္သြားသည့္ ရွပ္အက်ၤီျဖစ္သည္။
* The hand soon forget what the mouth promises.
* ပါးစပ္မေပးထားသည့္ ကတိကို မၾကာမီ လက္ကေမ့သြားေတာ့သည္။
* The harm we do others we easily forget.
* ကြၽႏ္ုပ္တို႔က အျခားလူမ်ားအား နစ္နာထိခိုက္ေအာင္ လုပ္ခဲ့မႈမ်ားကို ကြၽႏု္္ပ္တုိ႔သည္ အလြယ္တကူေမ့ပစ္ၾကသည္။
* The husband is the head, the wife is the neck; she can turn whichever way she wants.
* လင္ေယာက္်ားသည္ ဦးေခါင္းျဖစ္၍ ဇနီးမယားသည္ လည္ပင္းျဖစ္သည္။ သူမသည္ သူ႕အား သူမ လိုရာဘက္သို႕ လွည့္ႏိုင္သည္။
* If you can’t get grapes get an apple.
* အကယ္၍ သင္သည္ စပ်စ္သီးမ်ားကို မရႏိုင္ခဲ့လွ်င္ ပန္းသီးကို ယူပါ။
* In its own nest even the crow will pick the vulture’s eyes.
* က်ီးကန္းသည္ ၄င္း၏ အသိုက္ထဲ၌သာဆိုလွ်င္ လင္းတ၏ မ်က္လံုးမ်ားကိုပင္ ထိုးေကာ္ပစ္လိမ့္မည္။
* A judge is like a carpenter, what he wants he carves.
* တရားသူၾကီးသည္ လက္သမားကဲ့သို႕ ျဖစ္သည္။သူလိုခ်င္သည့္ပုံကို သူထုယူသည္။
* Law is a flags, and gold is the wind that makes it wave.
* သင္သည္ တရားဥပေကို ေရေအာက္ မည္မွ်နက္ေအာင္ ႏွစ္ထားထား
* Danger past and God forgotten.
* အႏၲရယ္လြန္ေျမာက္သြားၿပီးေနာက္ ဘုရားကို ေမ႕သြားေတာ့သည္။
* Happy is she who marries the son of a dead mother.
* အေမမရွိေတာ့သည္႕ သားေယာက်ာ္းကို လက္ထပ္လိုက္သည္႕ အမ်ဳိးသမီးသည္ ေပ်ာ္ရႊင္သည္။
* He that woos a widow must woo day and night.
* မုဆိုးမကို ပိုးပန္းသူသည္ ေန႕ေရာညပါ ပိုးပန္းရမည္။
* He that suffers patiently overcomes.
* စိတ္ရွည္သည္းခံစြာျဖင့္ ခံစားေသာသူသည္ ေအာင္ျမင္သည္။
* He that would eat fruit must climb the tree.
* အသီးကို စားလိုသူသည္ အပင္ေပၚသို႕ တက္ရေပလိမ့္မည္။
* If one will not, another will; so are all madiens married.
* If you tell your secret to your servant, you have made him your master.
* It is good to have two strings to one’s bow.
* ေလးတစ္လက္အတြက္ ေလးၾကိဳးႏွစ္ၾကိဳးရွိျခင္းသည္ ေကာင္းသည္။
* Marry above your match, and you get a master.
* သင့္ထက္ ျမင့္သူကို လက္ထပ္လိုက္သည့္ အခါ သင့္သည္ သခင္တစ္ဦး ရရွိသြားေတာ့သည္။
* All food is good to eat.but allwords are not fit to speak.
* အစာအားလံုးသည္ စားရန္သင့္ေတာ္ေသာ္လည္း စကားအားလံုးမွာမူ ေျပာဆိုရန္မသင့္ေတာ္။
* If the lizard were good to eat.It would not be so common.
* The robber does not desire a comrade to carry his knapsack for him.
* ဓားျပသည္ ၄င္း၏အထုပ္ကို အျခားဓားျပတစ္ဦးက သယ္ေပးမည္ကို မလိုလား။
* All wisdom is not taught in your school.
* ဥာဏ္ပညာအားလံဲုးကို သင္၏ေက်ာင္းမွ အကုန္သင္ၾကားေပးျခင္းမဟုတ္။
* If the rat is neglectful, the cat will seize it.
* အကယ္၍ ၾကြက္သည္ နေမာ္နမဲ့ေသာ ေနေနခဲ့လွ်င္ ၄င္းအား ေၾကာင္က ဖမ္းမိသြားေပလိမ့္မည္။
* Abstinence is the best vedicine.
* အရက္ေသစာေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးေဆး၀ါး ျဖစ္သည္။
* Anger ends in cruelty.
* At home an elephant, abroad a cat.
* မိမိအိမ္မွာေတာ့ ဆင္၊ အိမ္ျပင္မွာေတာ့ ေၾကာင္။
* Believe not all you hear, tell not all you believe.
* Disclose not your defects even to a friend.
* Gambling and boasting end in sorrow.
* ေလာင္းကစားျခင္းႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းသည္ လည္ပတ္ေနသည့္ ဘီးတစ္ဘီးျဖစ္သည္။
* Grief and joy are a revolving wheel.
* He who is truthful may be the enemy of many.
* မွန္ကန္ေျဖာင့္မတ္ေသာသူသည္ လူမ်ားစြာ၏ ရန္သူျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
* If the mistress breaks, it is an accident, if the servant breaks, it is a fault.
* If the mother dies, the father becomes an uncle.
* If you look at men’s fault you will have no friends.
* A man of wealth is the slave of his possessions.
* ခ်မ္းသာၾကြယ္၀သူသည္ ၄င္း၏ ဥစၥာဓနမ်ား၏ ေက်းကြၽန္ျဖစ္သည္။
* Many drops make a great flood.
* Practice is the science that gives confidence.
* The prosperity of the ship owner is at the mercy of the wind.
* The sleep of a child is advantageous to the mother.
* ကေလးငယ္အိပ္ေပ်ာ္ေနျခင္းသည္ မိခင္အတြက္အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစသည္။ အႀကိမ္တစ္ေထာင္ အျပစ္တင္ ဆုံးမသည္႕တုိင္သစၥာမဲ့သည္႕ ဇနီးမယးသည္ သစၥာရွိသည႔္တိုင္ သစၥာမဲ့သည္႕ ဇနီးမယားသည္ သစၥာရွိသည္႕ဇနီးျဖစ္မလာႏုိင္ေခ်။
* Though a thousand times admonished, a faithless woman will not become a faithful wife.
* The value of shoes is appreciated when the sun is hot; the value of fire is known when the weather is cold.
* ဖိနပ္၏ တန္ဖိုးကို ေနပူမွသိသည္။ မီး၏ တန္ဖိုးကိုရာသီဥတု ခ်မ္းေအးမွသိသည္။
* When the lofty trees are felled, the rmaining trees look tall.
* အလြန္ျမင့္သည္႔ သစ္ပင္မ်ား လဲက်ေနသည္႕အခါ၌ က်န္အပင္မ်ားမွာ ျမင့္သည္ဟု ထင္ရသည္။
* If given with love, a handful is sufficient.
* ေမတၱာေစတနာျဖင့္ ေပးခဲလွ်င္ လက္တစ္ဆုပ္စာသည္ပင္လွ်င္ လုံေလာက္သည္။
* There is no limit to desire.
* အလိုဆႏၵတြင္ ကန့္သတ္ခ်က္မရွိ။
* If the men bers of your family point their fingers at you, the outsiders will point their legs.
* အကယ္၍ သင္၏မိသားစုက သင့္အားလက္ၫႇဳိးမ်ားျဖင့္ ၀ိုင္း၍ထိုးခဲ့လွ်င္ သူစိမ္းမ်ားက ၄င္းတို့၏ေျခေထာက္မ်ားျဖင့္ သင့္အား ထိုးလိမ့္မည္။
* If you clap with one hand will there be any sound?
* အကယ္၍ လက္တစ္ဖက္တည္းျဖင့္ လက္ခုပ္တီးခဲ့လွ်င္ အသံထြက္လာမည္လား
* Anything will fit a naked man.
* မည္သည္႕အရာမဆို ကိုယ္တုံးလုံးျဖစ္ေနသူႏွင့္ သင့္ေတာ္သည္။
* Be afraid, you’ll be safe.
* ေၾကာက္ပါ။ သင္သည္ အႏၱရာယ္ကင္းေပလိမ့္မည္။
* Be mild towards the wretched, but stern towards an enemy.
* ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားအေပၚ ႏူးညံ႔ေပ်ာ့ေပ်ာင္းပါ။ ရန္သူအေပၚ ခက္ထန္ၾကမ္းၾကဳတ္ပါ။
* A busy mother maker a lazy daughter.
* အလုပ္လုပ္သည္႕ မိခင္သည္ ပ်င္းရိသည္႕သမီးကို ေမြးထုတ္ေပးေပလိမ့္မည္။
* Desire conquers fear.
* ဆႏၵသည္ အေၾကာက္တရားကို ေအာင္ႏုိင္သည္။
* Every army that attacks not will be attacked.
* မတိုက္ခိုက္သည္႕ စစ္တပ္သည္ တိုက္ခိုက္ျခင္းကို ခံရေပလိမ့္မည္။
* A good retreat is better than a poor defense.
* ဖ႐ိုဖရဲခုခံျခင္းထက္ ထိခိုက္က်ဆုံးမႈနည္းစြာျဖင့္ ဆုတ္ခြာျခင္းသည္ ပို၍ပင္ေကာင္းေသးသည္။
* Let not your tongue cut your throat.
* သင္၏ေလွ်ာက သင္၏ လည္ေခ်ာင္းကို မျဖတ္ပါေစႏွင့္။
* Man is often a bad adviser to himself and a good adviser to another.
* လူသည္ တစ္ခါတစ္ရံ၌ အျခားသူမ်ားအတြက္ ေကာင္းမြန္သည္႕ အႀကံေပးသူျဖစ္ေသာ္လည္း မိမိအတြက္မူ ညံ႔ဖ်င္းသည္႕ အႀကံေပးသူျဖစ္တတ္သည္။
* Might is two-thirds of right.
* အင္အားသည္ အမွတ္တရား၏ သုံးပုံႏွစ္ပုံျဖစ္သည္။
* Postpone not a good action.
* ေကာင္းသည္႕ လုပ္ေဆာင္မႈကို လုပ္ရန္အတြက္ အခ်ိန္ဆြဲမေနႏွင့္။
* Pride is the author of every sin.
* မာနတရားသည္ အျပစ္တိုင္းကို ျပဳလုပ္သူျဖစ္သည္။
* Rarely is fight continued when the chief has fallen.
* ေခါင္းေဆာင္က်ဆုံးသြားသည္႕တိုင္ေအာင္ ဆက္လက္ထိခိုက္ေနျခင္းသည္ ရွားပါးလွသည္။
* Say but little, and say it well.
* အနည္းငယ္သာ ေျပာ၍ေကာင္းစြာေျပာပါ။
* There is no bone in the tongue, but it often broke a man’s head.
* လွ်ာတြင္ အ႐ိုးမရွိေသာ္လည္း ၄င္းသည္ ရံဖန္ရံခါ၌ လူတစ္ေယာက္၏ေခါင္းကို ကြဲေအာင္ ျပဳလုပ္သည္။
* There is nothing sharper than a woman’s tongue.
* မိန္းမလွ်ာေလာက္ ထက္ေသာအရာသည္မရွိ
* Think beore you speak, and look before you leap.
* မေျပာခင္စဥ္စားပါ။ မခုန္ခင္ၾကည္႕ပါ။
* The anvil lasts longer than the hammer.
* ေပသည္တူထက္ပင္ပို၍ တာရွည္ခံသည္။
* Associate with the good and you will be one of them.
* လူေကာင္းမ်ားႏွင့္ ေပါင္းသင္းပါ။ သင္သည္ ထိုလူေကာင္းမ်ားအနက္ တစ္ဦးျဖစ္လိမ့္မည္။
* Bad news is the first to come.
* သတင္းဆိုးသည္ အရင္ဆုံးလာသည္။
* Better to fall from the window than the roof.
* ေခါင္မိုးေပၚမွ က်ျခင္းထက္ ျပတင္းေပါက္မွ က်သည္က ေကာင္းေသးသည္။
* Beware of him who gives the presents.
* လက္ေဆာင္မ်ားေပးသူကို သတိထားပါ။
* Do good, and care not to whom.
* ေကာင္းတာကိုလုပ္ပါ။ ဘယ္သူ့မွ ဂ႐ုမစိုက္ပါႏွင့္။
* A drowning man would catch at razors.
* ေရနစ္ေနေသာလူသည္ သင္တုံးဓားမ်ားကိုပင္ လွမ္း၍ဆြဲေပလိမ့္မည္။
* Every promise is a debt.
* ကတိစကားတိုင္းသည္ အေၾကြးျဖစ္သည္။
* Every truth is not good to be told.
* The good times come but once.
* အခ်ိန္ေကာင္းသည္ တစ္ႀကိမ္သာလာသည္။
* He who can wait obtains what he wishes.
* ေစာင့္ဆိုင္းႏုိင္သူသည္ မိမိအလိုရွိရာကို ရရွိသည္။
* He who risks nothing can gain nothing.
* ဘာမွ မစြန့္စားသူသည္ ဘာမွမရ။
* He who says nothing never lies.
* ဘာမွမေျပာသူသည္ ဘယ္ေတာ့မွ လိမ္မေျပာ
* Hear, see, and say nothing if you would live in peace.
* အကယ္၍ သင္သည္ ၿငိမ္းၿငိမ္ခ်မ္းခ်မ္းေနလိုလွ်င္ ဘယ္စကားကိုမွ နားမေထာင္ပါႏွင့္။ ဘာကိုမွ မၾကည္႕ပါႏွင့္။ ဘာကိုမွ မေျပာပါႏွင့္။
* If you would have your work ill done, pay bedorehand.
* အကယ္၍ သင္၏အလုပ္ကို ၿပီးစလြယ္လုပ္ေပးေစလိုလွ်င္ ေငြကို ႀကိဳတင္ေပးလိုက္ပါ။
* A married man is a caged bird.
* အိမ္ေထာင္ရွိသူသည္ ေလွာင္ခ်ဳိင့္ထဲ၌ ပိတ္ေလွာင္ထားျခင္းခံရသည္႕ ငွက္တစ္ေကာင္ ျဖစ္သည္။
* Money and friendship break the arms of justice.
* ေငြႏွင့္ခင္မင္မႈသည္ ဥပေဒ၏လက္မ်ားကို ႐ိုက္ခ်ဳိးသည္။
* To censure prince is perilous, and to praise them is lying.
* မင္းညီမင္းသားမ်ားအား ေ၀ဖန္ရန္မွာ အႏၱရာယ္မ်ားလွသည္။ ၄င္းတို့အား ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုျခင္းသည္ လိမ္ညာေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။
* All kinds of fish eat man but only sharks get the blame.
* ငါးမ်ားအားလုံးသည္ လူကိုစားၾကေသာ္လည္း ငါးမန္းသည္သာလွ်င္
* All religions start from Asia.
* ဘာသာတရားအားလံုးသည္ အာရွတိုက္မွ စတင္ေပၚထြန္းသည္။
* The beginning is the most important.
* စတင္မႈသည္ အေရးအႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္။
* Believe only half what you hear.
* သင္ ၾကားသည္၏ တစ္၀က္ကိုသာ ယံုပါ။
* Better a good heart than a fair face.
* Blind men are not afraid of snakes.
* မ်က္စိမျမင္သူမ်ားသည္ ေျမြကို မေၾကာက္ၾက။
* A cornered mouse bites the cat.
* Curse a neighbour and dig two graves.
* အိမ္နီးခ်င္းတစ္ဦးကို ဆဲ၍ လူေသအေလာင္းႏွစ္ေလာင္းျမွပ္ရန္အတြက္ က်င္းႏွစ္က်င္း တူးထားပါ။
* Day has its eyes, night has its ears.
* ေန႔တြင္ ၄င္း၏မ်က္လံုးမ်ားရွိ၍ ညတြင္ ၄င္း၏နားမ်ား ရွိသည္။
* Easily promised, quickly forgotten.
* လြယ္လြယ္ ကတိေပး၊ ျမန္ျမန္ေမ့။
* Even a robber fastens his door.
* ဓားျပတစ္ဦးပင္လွ်င္ သူ၏ အိမ္တံခါးကို ပိတ္ထားသည္။

* At night a cotton-seed is the same as a pearl.
* ညအခ်ိန္၌ ၀ါေစ့တစ္ေစ့သည္ ပုလဲလံုးတစ္လံုးႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။
* By constantly asking one can reach China.
* အဆက္မျပတ္ေမးျမန္းျခင္းျဖင့္ အၾကင္သူ တစ္ဦးသည္ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္သည္။
* Every man loves his own country, even if it be hell.
* ငရဲျပည္ပင္ျဖစ္လင့္ကစား လူတိုင္းသည္ မိမိတိုင္းျပည္ကို ခ်စ္ၾကသည္။
* A grateful dog is better than an ungrateful man.
* ေက်းဇူးသိတတ္ေသာေခြးသည္ ေက်းဇူးကန္းေသာလူထက္ပင္ ပို၍ ေကာင္းေသးသည္။
* A hasty man does his work twice over.
* အလ်င္လိုသူသည္ သူ၏ အလုပ္ကို ႏွစ္ခါျပန္၍လုပ္ရသည္။
* He most values safety who experiences danger.
* ေဘးအႏၱရယ္ကို ၾကံဳေတြ႔ဖူးသူသည္ သူ၏ အလုပ္ကို ႏွစ္ခါျပန္၍ လုပ္ရသည္။
* A hungry man has no faith.
* ဆာေလာင္ငတ္မြတ္ေနသူတြင္ သစၥာတရားမရွိ။
* “I have I have ” is of use; “I had I had”what good is that.
* ကြၽႏု္ပ္မွာရွိတယ္၊ ကြၽႏု္ပ္မွာ ရွိတယ္ ဆိုသည္စကားသည္ တန္ဖိုးရွိသည္။ ကြၽႏု္ပ္မွာ ရွိခဲ့ဖူးတယ္၊ ကြၽႏု္ပ္မွာ ရွိခဲ့ဖူးတယ္ ဟူသည့္စကားသည္ ဘာမ်ားေကာင္းပါသနည္း။
* If you do not wish to be insulted, behave like the rest of the company.
* အကယ္၍ သင္သည္ အေစာ္ကားမခံလိုလွ်င္ အျခားလူမ်ားကဲ့သို႔ ျပဳမူပါ။
* A lie that result in good is better than a truth that brings misfortune.
* ေကာင္းတာကို ျဖစ္ေစသည့္ မုသားစကားသည္ မေကာင္းတာကုိ ျဖစ္ေစသည့္ အမွန္အတိုင္းေျပာသည့္ စကားထက္ပို၍ပင္ ေကာင္းေသးသည္။
* The potter drinks water from a broken pot.
* အိုးထိန္းသည္သည္ ကြဲေနသည့္အိုးမွ ေရကို ေသာက္သည္။
* Thinking well is wise; planning well wiser; doing well wisest and best of all.
* ေကာင္းစြာ ေတြးေတာစဥ္းစားျခင္းသည္ ဥာဏ္ပညာရွိသည္။ ေကာင္းစြာၾကံစည္ျခင္းသည္ ပို၍ပင္ဥာဏ္ပညာရွိေသး သည္။ ေကာင္းစြာလုပ္ျခင္းသည္ ဥာဏ္ပညာ အရွိဆံုးႏွင့္ အေကာင္းတကာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။
* To be kind to the wolf is to be cruel to the lamb.
* ၀ံပုေလြအား ၾကင္နာျခင္းသည္ သိုးငယ္အေပၚရက္စက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
* Use your enemy’s hand to catch a snake.
* ေျမြကိုဖမ္းမိရန္အတြက္ သင့္ရန္သူ၏ လက္ကိုအသံုးျပဳပါ။
* Alertness and courage are life’s shield.
* ႏိုးၾကားျခင္းႏွင့္ သတၱိရွိျခင္းတို႔သည္ အသက္ကို အကာအကြယ္ေပး သည့္ တိုင္းျဖစ္သည္။
* A bad wife is like a weed that kills the crop.
* မယားဆိုးမယားယုတ္တစ္ေယာက္သည္ သီးႏွံကိုဖ်က္သည့္ ေပါင္းပင္တစ္ပင္ႏွင့္ တူသည္။
* Beauty will fade, but not goodness.
* ေခ်ာေမာလွပျခင္းသည္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ေကာင္းမြန္ မြန္ျမတ္ျခင္းသည္ မေပ်ာက္ပ်က္ေခ်။
* Boldness is the fruit of hope.
* ရဲရင့္ျခင္းသည္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း၏ အသီးျဖစ္သည္။
* Don’t empty your water jar until the rain falls.
* မိုးမရြာမီ သင္၏ ကရားထဲမွ ေရကို မသြန္ပစ္ပါႏွင့္။
* A drowning person clings even to thorns.
* ေရနစ္ေနေသာသူသည္ ဗူးပင္မ်ားကိုပင္ လွမ္း၍ဆြဲေပလိမ့္မည္။
* The eyes are the mirror of the soul.
* မ်က္လံုးမ်ားသည္ စိတ္ကို ျမင္ႏိုင္သည့္ ေၾကးမံုမွန္ျဖစ္သည္။
* Fast goes the wind, but faster goes the thought.
* ေလသည္ ျမန္သည္၊ သို့ေသာ္ စိတ္သည္ ပို၍ပင္ ျမန္သည္။
* Gifts are effective means of persuasion.
* လက္ေဆာင္မ်ားသည္ ဆြဲေဆာင္ရာ၌ ထိေရာက္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည္။
* Good deeds you do now are the trreasure of the future.
* သင့္ယခုျပဳလုပ္သည့္ ေကာင္းမြန္သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ အနာဂတ္၌ ရတနာမ်ားျဖစ္သည္။
* The hander the struggle, the more glorious the triumph.
* ႐ုန္းကန္မႈသည္ ပို၍ ခက္ခဲေလေလ၊ ေအာင္ျမင္မႈမွာ ပို၍ ဂုဏ္ရွိေလေလ ျဖစ္သည္။
* The hardest stone is eroded by constant dropping of water.
* အမာဆံုးေသာေက်ာက္ခဲကို အဆက္မျပတ္ က်ေနေသာေရက တိုက္စားသြားသည္။
* Have patience so that you will succeed.
* စိတ္ရွည္သည္းခံပါ။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ သင္သည္ ေအာင္ျမင္လိမ့္မည္။
* He who errs should be taught and not ridiculed.
* မွားသည့္သူကုိ ျပက္ရယ္မျပဳဘဲ သင္ၾကားေပးသင့္သည္။
* He who in youth is idle will experience hardships in old age.
* ငယ္စဥ္က ဘာမွမလုပ္ဘဲ လတ္လ်ားလတ္လ်ားေနခဲ့သူသည္ အိုမင္းလာသည့္အခါ၌ အခက္အခဲမ်ားစြာကို ေတြ႕ၾကံဳခံစားရလိမ့္မည္။
* He who is ignorant talks the most.
* အသိဥာဏ္ကင္းမဲ့သူသည္ စကားအေျပာဆံုးျဖစ္သည္။
* He who labours incessantly attain success easily.
* စိုက္စိုက္မတ္မတ္ လုပ္ကိုင္ေနသူသည္ ေအာင္ျမင္မႈကို အလြယ္ တကူျဖင့္ ရရွိလိမ့္မည္။
* If you sow pride, you will reap war.
* အကယ္၍ သင္သည္ မာနတရားကို စိုက္ပ်ဳိးခ့ဲလွ်င္ ရန္ပြဲကို ရိတ္သိမ္းရေပလိမ့္မည္။
* If you wish to have no enemy, do not lend.
* အကယ္၍ သင္သည္ ရန္သူမရလိုလွ်င္ ေခ်းငွားျခင္းမျပဳပါႏွင့္။
* Laziness is the mother of poverty.
* ပ်င္းရိျခင္းသည္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္းကို ေမြးထုတ္ေပးသည့္အရာ ျဖစ္သည္။
* A liar is brother to the thief.
* မုသားေျပာဆိုသူသည္ သူခိုးႏွင့္ ညီအစ္ကို ျဖစ္သည္။
* A man’s character is revealed by his words.
* လူတစ္ေယာက္၏ အက်င့္စာရိတၱကို သူ၏ စကားမ်ားက ေဖာ္ျပသည္။
* A man’s manners show his birth.
* လူတစ္ေယာက္၏ အျပဳအမူမ်ားသည္ သူ မည္သည့္ မိဘအဆင့္အတန္းမွ ဆင္းသက္သည္ဆိုသည္ကို ျပသည္။
* Never forget your native land.
* သင္၏ ေမြးရပ္ေျမကို ဘယ္ေတာ့မွ မေမ့ပါႏွင့္။
* One may conceal his riches but not his poverty.
* လူတစ္ေယာက္သည္ သူ၏ခ်မ္းသာၾကြယ္၀မႈကို လွ်ဳိ႕၀ွက္ထားႏိုင္ေကာင္းထားႏိုင္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း သူ၏ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈကို မလွ်ဳိ႕၀ွက္ႏိုင္။
* A prison made of pearls and gold is still a prison.
* ေရႊႏွင့္ ပုလဲမ်ားတို့ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည့္ အက်ဥ္းေထာင္သည္ အက်ဥ္းေထာင္သာလွ်င္ ျဖစ္ေခ်သည္။
* A promise is a debt you should not forget.
* ကတိစကားတစ္ခြန္းသည္ အေၾကြးတစ္ခုဆိုသည္ကို သင္ေမ့ထား၍ မရ။
* Repeated strokes by a little axe can fall a big tree.
* ပုဆိန္ေသးေသးေလးျဖင့္ အခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာခုတ္ျခင္းသည္ အလြန္ႀကီးမားသည့္ သစ္ပင္ႀကီးတစ္ပင္ကို ခုတ္လွဲႏိုိင္သည္။
* A small harpoon can kill a whale.
* ေသးငယ္သည့္ မွိန္းေလးတစ္ေခ်ာင္းသည္ေ၀လငါးတစ္ေကာင္ကို ေသေစႏိုင္သည္။
* Tell me who your father is, and I’ll tell you who you are.
* သင့္အေဖဘယ္သူဆိုတာ ကြၽႏ္ုပ္ကို ေျပာပါ။ သင္ဘာဆိုတာ သင့္ကို ကြၽႏု္ပ္ ေျပာျပမည္။
* Too much confidence is destructive.
* အလြန္အမင္း ယံုစားျခင္းသည္ ပ်က္စီး႐ႈံးေစသည္။
* An unmarried woman who is quarrel some loses half her worth.
* အိမ္ေထာင္မရွိၿပီး ရန္လိုသည့္ အမ်ဳိးသမီး တစ္ေယာက္သည္ သူမ၏ တန္ဖိုးတစ္၀က္ ဆံုး႐ႈံးသည္။
* We remember the umbrella only when it rains.
* ကြၽႏ္ုပ္တို႔သည္ မိုးရြာမွ ထီးကို သတ္ရသည္။
* Wealth can be sought, but reputation never.
* ဥစၥာရွာေဖြ၍ ရေကာင္းရႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ေကာင္းသတင္းကိုမူ ဘယ္ေတာ့မွ ရွာေဖြ၍မရေခ်။
* Before going to war say one prayer before going to sea, two, before getting married, three.
* စစ္ပြဲသို႕မသြားမီ ဘုရားတစ္ႀကိမ္ ရွိခိုးပါ။ ပင္လယ္သို႔ မသြားမီ ဘုရားႏွစ္ႀကိမ္ ရွိခိုးပါ။ အိမ္ေထာင္မျပဳခင္ ဘုရားသံုးႀကိမ္ ရွိခိုးပါ။
* Both the cross and the gallows are made of wood.
* လက္၀ါးကပ္တိုင္ကိုေရာ ႀကိဳးစင္ကိုပါ သစ္သားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္။
* Forgive others easily, but yourself never.
* အျခားသူမ်ားအား အလြယ္တကူျဖင့္ ခြင့္လႊတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ သင့္ကိုယ္ကိုမူ ဘယ္ေတာ့မွ ခြင့္မလႊတ္ပါႏွင့္။
* Good deeds are written on sand; bad deeds are graven upon rock.
* ေကာင္းသည့္ လုပ္ေဆာင္မူမ်ားကို သဲေပၚ၌ ေရးမွတ္ၾကသည္။ မေကာင္းသည့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကိုမူ ေက်ာက္သားေပၚတြင္ ထြင္း၍ ထိုးထားသည္။
* He who holds a sword will maintain peace.
* တားကိုကိုင္ထားသူသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္သည္။
* He who is without work in summer is without boots in winter.
* ေႏြရာသီ၌ အလုပ္မလုပ္ဘဲေနသူသည္ ေဆာင္းရာသီ၌ ဘြတ္ဖိနပ္မ်ားမရွိဘဲ ေနရေပမည္။
* If everyone swept in front of his house, the whole town would be clean.
* အကယ္၍ လူတိုင္းသည္ မိမိတို႔၏အိမ္ေရွ႕၌ အမႈိက္လွဲၾကလွ်င္ တစ္ၿမိဳ႔လံုးသည္ သန့္ရွင္းေနေပလိမ့္မည္။
* Man shoots, but God guides the bullet.
* လူက ပစ္သည္။ သို႕ေသာ္ ဘုရားသခင္က က်ည္ဆန္သြားရာလမ္းကို ထိန္းေပးသည္။
* The poor are cured by the word, the rich by the docter.
* ဆင္းရဲသူမ်ား၏ ေရာဂါေ၀သနာမ်ားကို စကားလံုးမ်ားျဖင့္ ကုသသည္။ ခ်မ္းသာသူတို႕၏ ေရာဂါေ၀သနာကို ဆရာ၀န္ျဖင့္ ကုသသည္။
* There are only two good women in the world-one is lost and the other cannot be found.
* ဤကမသည္ ေကာင္းသည့္ မိန္းမႏွစ္ဦးသာရွိသည္။ တစ္ဦးမွာ ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီး၊ က်န္တစ္ဦးမွာရွာ၍ မေတြ႕ႏိုင္သူျဖစ္သည္။
* The thief only takes something, but flames take everything.
* သူခိုးသည္ တစ္စံုတစ္ရာကိုသာ ခိုးယူႏိုင္သည္။ သို့ေသာ္ မီးသည္ အရာအားလံုးကို ယူေဆာင္သည္။
* The accomplice is as bad as the thief.
* ၾကံရာပါသူသည္ သူခိုးကဲ့သို႕ပင္ ဆိုး၀ါးသည္။
* Everyone is wise for his own profit.
* လူတိုင္းသည္ သူ႕အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္ထြန္းရန္အတြက္၌မူ သိတတ္ပါးနပ္ၾကသည္။
* Give a grateful more than he asks.
* ေက်းဇူးသိတတ္သူကို သူေတာင္းသည္ထက္ပင္ပို၍ ေပးလိုက္ပါ။
* He doubts nothing who knows nothing.
* ဘာကိုမွမသိသူသည္ ဘာကုိမွ သံသယမျဖစ္။
* He who is well prepared has half won the battle.
* ေကာင္းစြာျပင္ဆင္ထားသူသည္ တုိက္ပြဲကို တစ္၀က္ေအာင္ႏိုင္ၿပီး ျဖစ္သည္။
* Meddle not in what you don’t understand.
* သင္နားမလည္သည့္ကိစၥ၌ ၀င္မပါႏွင့္။
* An open box tempts an honest man.
* ပြင့္ေနသည့္ေသတၱာသည္ ႐ုိးသားသူကို ျဖားေယာင္းသည္။
* A rich widon weeps with one eye and laughs with the other.
* ခ်မ္းသာၾကြယ္၀သည့္ မုဆိုးတစ္ေယာက္သည္ မ်က္လံုးတစ္လံုးျဖင့္ ငိုေၾကြး၍ က်န္မ်က္လံုးတစ္လံုးျဖင့္ ရယ္ေမာသည္။
* Rosary in hand, the devil at heart.
* လက္ထဲမွာေတာ့ စိပ္ပုတီး၊ ရင္ထဲမွာေတာ့ မေကာင္းဆိုး၀ါး။
* Soft water constantly striking the hard stone wears it at last.
* ေဖ်ာ့ေသာေရသည္ အဆက္မျပတ္က်ျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆံုး၌ မာသည့္ ေက်ာက္တံုးကို တိုက္စားသြားသည္။
* Thinking is not knowing.
* Where there’s no might there’s no right.
* အင္အားမရွိလွ်င္ အမွန္တရားမရွိ။
* The afterthought is good, but fore-thought is better.
* ျပန္လည္စဥ္းစားျခင္းသည္ ေကာင္းသည္။ သို႔ေသာ္ ႀကိဳ၍ စဥ္းစားျခင္းသည္ ပို၍ေကာင္းသည္။
* He is wise who learns at another’s expense.
* အျခားလူမ်ား၏ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားမွ သင္ခန္းစာယူသူသည္ ဥာဏ္ပညာရွိသည္။
* One should spore the tree that gives one shade.
* မိမိ အရိပ္ခိုခဲ့ဖူးသည့္သစ္ပင္ကို မခုတ္သင့္။